Trong Thánh Kinh, từ câu chuyện Abraham hiến tế Isaac được thay thế bằng con cừu mắc vào bụi gai, cũng dường như lễ vật thay thế cho mạng sống con người là những con vật đầu ḷng. Không có sát tế con người dâng hiến nhưng việc chết thay có một ư nghĩa sâu xa ở trong con người của Đức Giêsu.
Theo truyền thống, người Do Thái dâng lễ vật bằng con chiên đầu ḷng. Chiên sát tế là một con chiên quư giá trong đàn, lễ vật càng quư giá th́ càng được ân ban dồi dào bấy nhiêu, bất kể lễ vật ấy nhằm tạ tội hay tạ ơn. Thiên Chúa rộng răi hơn ḷng của con người, để rồi, không chỉ dừng ở lễ vật của chiên ḅ mà cần có lễ vật của ḷng thành, lễ vật của tấm ḷng tan nát khiêm cung.
Dâng lễ vật chính ḿnh để trở thành hy tế c̣n là việc dâng hiến cuộc đời ḿnh cho Chân Lư, cho Sự Thật. Việc dâng hiến này có khi trong lịch sử là hành vi tử đạo, chết cho điều ḿnh tin tưởng, làm chứng cho Thiên Chúa mà ḿnh tín thác. Lễ hy sinh không bao giờ được phép tự cắt xén những ǵ là tự nhiên, những phần hay mạng sống của thân thể. Không tự đày đoạ thân xác v́ thân xác là Đền Thờ của Thánh Thần, nên từ xa xưa, sự hy sinh đúng đắn được định nghĩa là việc hy sinh v́ “T́nh Yêu Đức Kitô thúc bách”. Không v́ “T́nh Yêu Đức Kitô thúc bách”, người dâng chính bản thân ḿnh dễ ngấm ngầm rơi vào sự kiêu căng, hay tự ức chế, dồn nén, tự hành hạ..
Những h́nh thức ăn chay đền tội xuất phát từ t́nh yêu với Đức Kitô mới có thể trở thành hiến vật. Đó là sự kiên quyết từ chối ước muốn hoặc chính bản thân ḿnh như trong cuộc giằng co nội tâm của Abraham khi vâng lời Thiên Chúa sát tế đứa con duy nhất của ông. Sự thực, trong hiến tế bao giờ cũng có hy sinh, dù việc hy sinh không đổ máu vẫn là một hy sinh cũng rướm máu trong tâm hồn. Phải chăng đó là một sự đổ rỗng hoàn toàn để cho Thiên Chúa ngự trị? Có thể thấy đây là một ống tre trúc rỗng ruột để váo tay Thiên Chúa sử dụng?
Lm Giuse Hoàng Kim Toan