Chiếc thang của Giacóp.

 

Giấc mộng của Giacóp:

“Gia-cóp ra khỏi Bơ-e Se-va và đi về Kha-ran.₁₁ Cậu đến một nơi kia và nghỉ đêm tại đó vì mặt trời đã lặn. Cậu lấy một hòn đá ở nơi đó để gối đầu và nằm ngủ ở đó.₁₂ Cậu chiêm bao thấy một chiếc thang dựng dưới đất, đầu thang chạm tới trời, trên đó có các sứ thần của Thiên Chúa lên lên xuống xuống.₁₃ Và kìa ĐỨC CHÚA đứng bên trên thang mà phán: "Ta là ĐỨC CHÚA, Thiên Chúa của Áp-ra-ham, tổ phụ ngươi, và là Thiên Chúa của I-xa-ác. Đất ngươi đang nằm, Ta sẽ ban cho ngươi và dòng dõi ngươi.₁₄ Dòng dõi ngươi sẽ nhiều như bụi trên đất; ngươi sẽ lan tràn ra khắp đông tây nam bắc. Nhờ ngươi và dòng dõi ngươi, mọi gia tộc trên mặt đất sẽ được chúc phúc.₁₅ Này Ta ở với ngươi; ngươi đi bất cứ nơi nào, Ta sẽ giữ gìn ngươi, và Ta sẽ đưa ngươi về đất này, vì Ta sẽ không bỏ ngươi cho đến khi Ta hoàn thành điều Ta đã phán với ngươi."₁₆ Gia-cóp tỉnh giấc và nói: "Quả thật, có ĐỨC CHÚA ở nơi này mà tôi không biết! "₁₇ Cậu phát sợ và nói: "Nơi này đáng sợ thay! Đây là nhà của Thiên Chúa, là cửa trời, chứ không phải là gì khác."₁₈ Sáng hôm sau, Gia-cóp dậy sớm, lấy hòn đá cậu đã gối đầu, dựng lên làm trụ và đổ dầu lên đầu trụ.₁₉ Cậu đặt tên cho nơi đó là Bết Ên; trước đó, tên thành ấy là Lút.

₂₀ Gia-cóp khấn rằng: "Nếu Thiên Chúa ở với tôi và giữ gìn tôi trong chuyến đi tôi đang thực hiện, nếu Người ban cho tôi bánh ăn áo mặc,₂₁ nếu tôi được trở về nhà cha tôi bình an, thì ĐỨC CHÚA sẽ là Thiên Chúa của tôi,₂₂ hòn đá này là hòn đá tôi đã dựng lên làm trụ sẽ là nhà của Thiên Chúa, và lạy Chúa, mọi sự Ngài ban cho con, con sẽ dâng cho Ngài một phần mười."

St 28, 10 -22.

 

              I.      Hình ảnh chiếc thang.

Một chiếc thang đầu thang chạm tới trời chân thang sát dưới đất.

 

1.       Cây thang chạm trời.

Cây tre trăm đốt trong câu truyện cổ của người Việt Nam như là một huyền thoại “bắc thang lên hỏi ông trời”. Người Việt quan niệm về trời như một người rất cao trên con người và cũng gần với người. Trời là Đấng minh quân soi xét, Trời làm cho con người được sống, Trời cũng giúp con người hoàn thành những công trình của con người lao công “mưu sự tại nhân thành sự tại thiên”. Trời không là vô hình như trời xanh mây biếc mà cũng không là hữu hình có thể đụng chạm được. Trời được xưng danh Ông Trời, danh xưng ông chỉ Đấng Thiên có ngôi vị siêu việt, được tôn thờ. Ông không chỉ về giống bởi vì người Việt cũng gọi Bà Thiên. Vượt xa thọ tạo nên giống mà cũng khác với người. Đó là một ngôn ngữ tỷ loại, nói như vậy mà không là như vậy, là như thế mà không là như thế.

Có ông Trời và có bà Thiên, đó là cách diễn tả cặp đối xứng theo cách của người Việt, Ông Trời bà Thiên diễn tả Đấng Tạo Hoá như người cha và như người mẹ trong cuộc sinh thành và dưỡng nuôi. Cha sinh, mẹ dưỡng là nguồn căn của Hiếu đạo (bổn phận làm con).

Isaia loan báo lòng yêu thương này của Thiên Chúa đối với nhân loại như Người Cha và Người Mẹ.

“Như mục tử, Chúa chăn giữ đoàn chiên của Chúa, tập trung cả đoàn dưới cánh tay. Lũ chiên con, Người ấp ủ vào lòng” bầy chiên mẹ, cũng tận tình dẫn dắt.”[1]

Hiếu đạo, vì thế là bổn phận của mọi người sống trên dương thế, mọi người cùng một cha một mẹ dẫn đến bổn phận trong đời sống luân lý “Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”. Hun đúc từ niềm tin cha Trời, mẹ Đất dẫn đến cuộc sống tương quan nhân sinh. Tương quan nhân sinh lấy nguồn gốc từ Trời: “Không có Trời ai ở với ai” như vậy khi gọi Danh Xưng Trời người Việt cũng sống theo đạo Trời mà thuận với đạo nhân.

Tìm thấy trong gốc của Đạo Trời là Tâm, người Việt sống chữ Tâm ấy, theo những suy nghiệm của mình, cùng trong bối cảnh tư tưởng Đông Phương. Nguồn gốc nhân sinh là một câu hỏi liên tục chi phối tâm trí nhân loại Đông cũng như Tây, cả Đông và Tây đều chấp nhận một thực tại, tạo dựng là một diễn biến từ vô hình đến hữu hình. Nhờ một năng lực huyền nhiệm, vũ trụ xuất hiện, sức năng huyền nhiệm ấy Đông Phương theo Khổng Tử là Thái Cực, theo Lão Tử là Đạo. Từ Một sinh nhiều. Một ấy theo Đông Phương là Tâm của Trời Đất, Thái cực do Đạo sinh ra: “Đạo sinh nhất, Nhất vi Thái cực”. Từ Một sinh nhiều và nhiều trở về Một: “Thiên do Đạo nhi sinh, địa do Đạo nhi thành, vật do Đạo nhi hình, nhân do Đạo nhi hành. Thiên, địa, nhân, vật, tắc dị hĩ, kỳ ư Đạo, nhất dã”.

Rất gần với giáo huấn của Kinh Thánh về việc tạo dựng, mà các con đường suy biết của con người theo tự nhiên có thể đạt tới. Từ suối nguồn Tình Yêu của Thiên Chúa Ba Ngôi Ngài đã làm nên vũ trụ và ban sự sống cho nhân loại, vạn vật:

“Ngày ĐỨC CHÚA là Thiên Chúa làm ra đất và trời, chưa có bụi cây ngoài đồng nào trên mặt đất, chưa có đám cỏ ngoài đồng nào mọc lên, vì ĐỨC CHÚA là Thiên Chúa chưa cho mưa xuống đất và không có người để canh tác đất đai. Nhưng có một dòng nước từ đất trào lên và tưới khắp mặt đất. ĐỨC CHÚA là Thiên Chúa lấy bụi từ đất nặn ra con người, thổi sinh khí vào lỗ mũi, và con người trở nên một sinh vật. Rồi ĐỨC CHÚA là Thiên Chúa trồng một vườn cây ở Ê-đen, về phía đông, và đặt vào đó con người do chính mình nặn ra.”[2]

Và ngày quang lâm tất cả sẽ được thu họp nên Một trong Đức Kitô.

“Người cho ta được biết thiên ý nhiệm mầu:

thiên ý này là kế hoạch yêu thương

Người đã định từ trước trong Đức Ki-tô.

10 Đó là đưa thời gian tới hồi viên mãn

là quy tụ muôn loài trong trời đất

dưới quyền một thủ lãnh là Đức Ki-tô.

Cũng trong Đức Ki-tô.”[3]

Chiếc thang chạm Trời, có một ý nghĩa trong mạc khải tự nhiên, con người có thể nhận biết Thiên Chúa qua các dấu ấn do bàn tay Thiên Chúa tạo dựng. Chiếc thang chạm trời này còn cho biết, con người tìm kiếm chân lý gặp nhau ở một đỉnh cao, nơi Thiên Chúa, Người muốn bày tỏ. Mạc Khải từ Thiên Chúa, từ ấy, có thể giải thích như một điểm tựa trên cao cho chiếc thang từ đất dựa vào. Không có sự mạc khải của Thiên Chúa tự bày tỏ qua các dấu ấn là bằng chứng sự hiện diện của Thiên Chúa, theo nghĩa “luận cứ đồng quy đầy thuyết phục”[4], thì chiếc thang từ đất sẽ ngã đổ vì thiếu điểm tựa trên cao.

Vì thế, những con đường tâm linh của Đông Phương, dù chưa gọi Danh chính xác về Thiên Chúa nhưng họ cũng tin rằng có Đấng vô hình và vĩnh hằng là điểm đầu của chiếc thang để con người có thể lên hay xuống trên chiếc thang ấy.

 

2.       Chiếc thang nối giữa đất và trời.

Chân lý tuyệt đối là Một, nhưng có nhiều cách nhận thức, cách nhận thức này giống như chiếc thang, người ta dùng nhiều loại thang, cao dài thấp khác nhau, nhiều góc cạnh vẫn quy về Một, Khổng Tử viết: “Thiên hạ đồng qui nhi thù đồ, nhất trí nhi bách lự” (nhiều đường nhưng hướng về một chốn, trăm suy nghĩ đều về một mối”. Người Tây Phương thì nói: “Tout chemin conduit à Rome” (mọi con đường đều dẫn tới Roma). Tây Phương chọn lối suy tư phân tách - tổng hợp, Đông Phương chọn lối tổng Hợp – phân tách. Tây Phương có tính mạnh là triệt tiêu, Đông Phương có tính cách hài hoà. Âm – Dương hai khía cạnh đối lập nhưng không đối chọi lẫn nhau, Dương không triệt tiêu Âm, nhưng luân chuyển biến dịch mà sinh thành. Từ cách thế ấy Đông Phương có một lối đi: Tri và hành.

Tri và hành là chiếc thang của Đông phương, nguồn gốc của Đạo là Tâm. Tâm là nguyên lý bao dung, hoà hợp để sống, không có thánh chiến, không có huỷ diệt và loại bỏ. Biết được Đạo trời mà sống Đạo nhân là nguyên tắc của việc tri và hành, tri hành phân biệt và không tách biệt. Là chiếc thang có chiều đi lên và có hướng đi xuống. Từ Trời nối Đất và từ Đất hướng lên Trời. Đạo vì thế, rất gần và rất xa, ở trong tâm và vượt xa tâm.

 

Cây thang từ đất.

Không có siêu nhiên nếu không đặt trên nền tảng tự nhiên, tự nhiên nâng đỡ siêu nhiên trong hướng nhìn của chiếc thang đặt gốc từ đất. Không có tự nhiên cũng chẳng có siêu nhiên. Trở về với nguồn gốc tự nhiên của mình, người Đông Phương đề cập đến chữ tính trong nhân tính của mình bao gốm bộ tâm và bộ sinh. Tâm là hình ảnh biểu lộ trái tim, sinh là là sự sống. Trở về với căn tính của nhân sinh là trở về với nguồn gốc nhân tính của mình, nguồn gốc ấy là tình trời, tình trời làm cho sống và sống sự sống dồi dào, bởi thế đạo nhân là đạo lấy nghĩa mà đáp trả ân.

Thực tại siêu nhiên cắm rễ trong tự nhiên, phương cách đi tìm chân lý của Đông Phương cũng đề cao việc tĩnh lặng mà chiêm ngắm huyền nhiệm. Chiêm ngắm trong tự nhiên để nhận ra tình trời.

“Trời xanh tường thuật vinh quang Thiên Chúa,

không trung loan báo việc tay Người làm.

₃ Ngày qua mách bảo cho ngày tới,

đêm này kể lại với đêm kia.

₄ Chẳng một lời một lẽ, chẳng nghe thấy âm thanh,

mà tiếng vang đã dội khắp hoàn cầu”[5]

Con đường nhận thức của Đông Phương cũng thấy trong con đường của Thánh Kinh. Không nghe thấy âm thanh mà tiếng vang dội lại khắp hoàn cầu. Con đường nhận thức siêu việt khởi đi từ tự nhiên ấy cũng gặp nơi tư tưởng của Tagore, bài số 72, trong cuốn lời dâng.

“ Người là Đấng sâu thẳm thức tỉnh tôi bằng những tiếp xúc sâu kín,

Người là Đấng thoa bùa mê trên cặp mắt này và hoan hỷ gảy những dây đàn của lòng tôi theo những tiết tấu buồn vui phức tạp.

Người là Đấng đan tâm mạng ảo hoá lung linh sắc vàng sắc bạc, mầu biếc mầu xanh và qua riềm xếp để lộ đôi chân mà khẽ chạm là tôi đã quên mình.

Ngày tới, thời qua, và Người vẫn là Đấng hằng là Đấng xúc động tim tôi bằng bao danh hiệu, dưới bao dáng vẻ, trong bao mê đắm buồn vui.”[6]

Trong lời cầu nguyện của Hàn mặc Tử chúng ta cũng gặp một tâm hồn câu nguyện trong tĩnh lặng của hồn đau:

“Ta chắp hai tay lại quỳ hoan hảo,

Ngửa trông cao, cầu nguyện trắng không gian.

Để vừa dâng vừa hiệp bốn mùa xuân,

Nở một lượt giầu sang lên Thượng Đế..”

 

           II.      Linh Mục và Bí Tích.

Hình ảnh người linh mục như chiếc thang nối giữa trời và đất, là một hình ảnh gợi ý đi từ cụ thể đến siêu hình. Không chỉ dừng lại ở chiếc thang vô tri, vật chất, nhưng còn là chiếc thang kỳ diệu có suy tư, tự do và ý thức.

3.       Mầu nhiệm trong sứ vụ của chiếc thang.

Sự trống vắng cõi thiêng ngày càng gia tăng trong đời sống tục hóa, là một đòi hỏi nỗ lực hơn đối với những chiếc thang nối giữa mầu nhiệm và cuộc sống.

“Anh em hãy sống điều mà anh em sẽ chu toàn và hãy uống mình cho phù hợp với mầu nhiệm Thập Giá của Chúa”. Đó lá lời gọi, huấn dụ của Giáo Hội gửi tới các linh Mục trong nghi thức phong chức. Nhận lãnh sứ vụ của một chiếc thang nối kết, người linh mục trước tiên là người sống Mầu Nhiệm trong đời sống thường nhật của  mình. Mầu nhiệm được thực hiện trong đời thường thông qua các bí tích người linh mục cử hành. Không thể lên xuống trên một chiếc thang mục gẫy, như vậy đòi hỏi sự thánh thiện nơi người mục tử, Công Đồng Vat II quả quyết: “ Chính sự thánh thiện của các linh mục là một đóng góp cốt yếu làm cho thừa tác vụ mà các ngài chu toàn được hữu hiệu; chắc hẳn ơn thánh của Thiên Chúa có thể hoàn thành công trình cứu độ ngay cả bởi những thừa tác viên bất xứng. Nhưng, thông thường, Thiên Chúa ưa thích biểu lộ những sự việc cao cả của Ngài qua những con người niềm nở và vâng theo sự thúc đẩy, dẫn dắt của Chúa Thánh Thần, qua những con người sống mật thiết với Chúa Kitô và sống đời sống thánh thiện nhờ đó có thể nói như Thánh Tông Đồ: “Nếu tôi sống thì không còn phải là tôi sống, nhưng là Chúa Kitô sống trong tôi: (Gl, 2, 20)”[7].

Chiếc thang đầu chạm trời. Thực nghĩa của chiếc thang này là một đòi hỏi vươn mãi không ngừng. Người Đông Phương khởi đi từ cụ thể đi đến siêu hình cũng đặt một điều kiện là biết “vô tri bất mộ”. Người Linh mục là người biết Chúa nhiều hơn, con đường biết này đi từ con đường lý trí và từ con đừơng tình yêu. Lý trí không tình yêu là duy lý, tình yêu không lý trí là cuồng tín. Biết Chúa hơn là con đường học hỏi không ngừng, việc biết Chúa không chỉ dừng lại sau thời gian được học tại Chủng Viện nhưng con là việc tìm biết trong những khoá đào tạo thường kỳ theo chương trình thường huấn. Nền tảng của việc đào tạo thường kỳ này là Đức Ái Mục Vụ. Đức Ái Mục vụ thúc đẩy người Linh mục khơi thắm lại những ân sủng của Thiên Chúa đã ban tặng, Thánh Phaolô gửi cho Timothe lời tâm huyết của mình: “Đừng thờ ơ với đặc sủng đang có nơi anh, đặc sủng Thiên Chúa đã ban cho anh nhờ lời ngôn sứ, khi hàng kỳ mục đặt tay trên anh.₁₅ Anh hãy tha thiết với những điều đó, chuyên chú vào đó, để mọi người nhận thấy những tiến bộ của anh.₁₆ Anh hãy thận trọng trong cách ăn nết ở và trong lời giảng dạy. Hãy kiên trì trong việc đó. Vì làm như vậy, anh sẽ cứu được chính mình, lại còn cứu được những người nghe anh giảng dạy.”[8]

Thông thường trong các chức nghiệp của đời sống, người ta vẫn đòi hỏi các thành viên không ngừng trau dồi thêm kiến thức của mình, mỗi ngày tiến thêm hơn về sự hiểu biết để tiến thêm hơn nữa cho ngành nghề mà họ dấn thân. Sách Lễ ký dạy: “Ngọc bất trác bất thành khí, nhân bất học bất tri đạo”, người học đạo để biết rõ về đạo, có biết mới có thể nói cho người khác, con đường học ấy giống như con đường sinh lại mỗi ngày trong sự hiểu biết.

Tông huấn Pastores Dabo vobis, số 51 dạy: “Trong thực tế, nhờ việc học, nhất là Thần học, người linh mục tương lai bám víu vào Lời Chúa, lớn lên trong đời sống thiêng liêng và có được tư thế sẵn sàng để chu toàn thừa tác vụ mục từ.”

Con đường học biết đạo theo Đông Phương còn là con đường biết bằng chữ tâm. Tâm là nguồn cội của Đạo, Tâm còn là định hướng, năng lực để tiến bước. Khổng Tử dạy học trò phải giữ cái tâm cho trung chính và việc làm cho thành thực: “Quân tử tiến đức tu nghiệp, trung tín, sở dĩ tiến đức giã: Tu từ, lập kỳ thành, sở dĩ cư nghiệp giã. Tri chíchí chi, khả dữ cơ giã; tri chung chung chi, khả giữ tồn nghĩa giã”, nghĩa là: “quân tử tiến đức tu nghiệp, trung tín để tiến đức; tu tỉnh ngôn từ, lập cái thành thực của mình, là để giữ cái nghiệp vậy. Biết chỗ đến mà đến chỗ ấy, là có thể gần cái đức; biết chỗ cuối cùng mà suốt đời giữ vững là có thể còn giữ cái nghĩa vậy”.

Con đường tu đức như vậy, vừa học biết đào luyện nhân, vừa học biết đào luyện nên thánh, Lời Chúa dạy: “Vì Ta muốn tình yêu chứ không cần hy lễ, thích được các ngươi nhận biết hơn là được của lễ toàn thiêu.”[9] 

4.       Tri và hành.

“Không phải bất cứ ai thưa với Thầy: "Lạy Chúa! lạy Chúa! " là được vào Nước Trời cả đâu! Nhưng chỉ ai thi hành ý muốn của Cha Thầy là Đấng ngự trên trời, mới được vào mà thôi.₂₂ Trong ngày ấy, nhiều người sẽ thưa với Thầy rằng: "Lạy Chúa, lạy Chúa, nào chúng tôi đã chẳng từng nhân danh Chúa mà nói tiên tri, nhân danh Chúa mà trừ quỷ, nhân danh Chúa mà làm nhiều phép lạ đó sao? "₂₃ Và bấy giờ Thầy sẽ tuyên bố với họ: Ta không hề biết các ngươi; xéo đi cho khuất mắt Ta, hỡi bọn làm điều gian ác!

"Vậy ai nghe những lời Thầy nói đây mà đem ra thực hành, thì ví được như người khôn xây nhà trên đá”[10]

Nhân ái là một đức quan trọng trong đời sống xây dựng nhân bản trong Nho giáo, là một đức tính cần thiết để xây dựng đạo nhân. Tinh thần người Việt cũng thế, trọng tình cảm, lấy nguyên tắc “lấy chín bỏ làm mười” để sống và cư xử với nhau. Người có tài đức vẹn toàn là người được chờ đợi hơn cả. Tông huấn Patores dabo vobis, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lớn lên hơn trong tiếp xúc thường ngày với người khác và chia sẻ cuộc sống với người khác: “linh mục cần phải trau giồi tính nhạy bén nhân bản nhờ đó có thể hiểu được những nhu cầu và đón nhận những lời kêu cứu, có thể trực giác những yêu cầu không được phát biểu bằng lời, có thể chia sẻ những mối hy vọng và những nỗi mong chờ, có đủ khả năng gặp gỡ từng người và đối thoại với mọi người”[11]

Như vậy, người Linh mục cần trở nên giống Chúa Giêsu hơn, tự thân là chiếc thang dẫn con người đến gặp gỡ Thiên Chúa. Là người cử hành mầu nhiệm bí tích và cũng là người làm cho bí tích ấy trở nên hữu hình nơi chính mình. Chỉ có một con đường nhất thiết để theo là làm cho Lời của Chúa thành sự thực nơi mình. Đây là một đòi hỏi bao gồm các việc đào luyện:

Nhân bản: Linh mục được mời gọi sống mầu nhiệm Nhập Thể nơi Con Thiên Chúa làm người, để cảm thông và chia sẻ những đau khổ, lo âu, trách nhiệm nơi anh chị em được sai đến.

Nhạy bén: Về những đau khổ, những dấu chỉ của thời đại, những hy vọng ở tương lai để dẫn dắt cộng đoàn được trao phó.

Là chiếc thang thực sự, để con người qua việc gặp gỡ với linh mục bằng xương bằng thịt, họ gặp được Đấng mà họ không thấy. Đây có thể nói chính linh mục phải trở nên bí tích theo nghĩa hiện tại hoá khuôn mặt của Chúa Giêsu nơi trần thế, và là một minh chứng Người đang sống ở giữa chúng tôi. Đó là một kerigma các Tông Đồ tiên khởi đã sống.

 

5.       Con người chân đạp đất.

Điều khó khăn nhất trong niềm tin Kitô giáo là việc người ta tin rằng Thiên Chúa là Đấng Toàn Năng lại biểu lộ nơi con người tử tội, một Thiên Chúa là Tình Yêu lại thinh lặng trước sự dữ, Một Thiên Chúa Vô hình lại mặc lấy thân xác hữu hình. Người là Thiên Chúa - người, một người ở giữa chúng ta, Người cho chúng ta biết về ý định yêu thương của Thiên Chúa. Một con người như chúng ta, có chỗ đứng trên một quê hương, có tất cả như một con người, ngoại trừ tội lỗi. Sứ vụ và hoạt động của Người bắt nguồn từ sự hiệp thông của Thiên Chúa, đồng thời cũng mở đường cho tất cả những ai tin vào Người cũng được thông hiệp với Ba Ngôi. Nhà thần học Romano Guardini đã sung sướng và kinh ngạc khi đề cập đến quan hệ giữa màu nhiệm vượt qua và màu nhiệm Ba Ngôi: “Trong lòng Thiên Chúa Ba Ngôi có ‘một con người’. Này là Người trong Thiên Chúa (Ecce homo in Deo)”.

Một con người có chân đứng ở dưới thế nhưng có đầu chạm trời cao nhờ Đức Giêsu Kitô Con Thiên Chúa, Người đã làm người ở giữa chúng ta và mãi mãi làm người khi phục sinh trở về nơi Thiên Chúa. Con người có một vị trí nơi Ba Ngôi Thiên Chúa, điếu này chưa bao giờ có, chỉ nơi Đức Giêsu Kitô Phục sinh niềm hy vọng lớn lao của nhân loại mới được thắp sáng.

Như vậy, con người có một vị trí rất đặc biệt nơi Thiên Chúa. Nhấn mạnh điều này để thấy rằng: Cuộc sống của mỗi con người cần được tôn trọng, không chỉ là phù vân, sớm nở tối tàn, không chỉ là một hạt bụi hoá kiếp, không là giọt nắng, giọt mưa mau tan biến. Con người có và từ ấy có tất cả.

Siêu nhiên không triệt tiêu tự nhiên nhưng làm cho tự nhiên trở nên phong phú, con người trong điều kiện sống tự nhiên của mình cũng cần siêu nhiên nâng đỡ để có chiều đứng xứng đáng như một con người. Linh Mục trong khi thi hành tác vụ của mình, trở nên giống Chúa Giêsu hơn có nghĩa là làm cho phẩm giá con người được tôn trọng hơn, yêu thương gắn bó với con người hơn. Giống Đức Giêsu yêu thương như “Thầy yêu thương” là tiêu chuẩn của người linh mục.

“ Lạy Trời, rượu thiêng nào người rót đời tôi đầy tràn … Người đã tự hiến cho tôi trong tình yêu và rồi cảm thấy hết ngọt ngào của Người trong tôi”[12]

 

Người linh mục và hình ảnh chiếc thang gợi lên những dòng suy nghĩ này, xin được mãi là chiếc thang nối huyền nhiệm vào trong cõi thế, và nối cõi thế vào trong huyền nhiệm. Ước mong của người linh mục như chiếc thang là trở nên giống Thầy mình, trở nên bí tích cho mọi người.

 Lm Giuse Hoàng Kim Toan