Đức Giáo Hoàng Gioan Phaô II nhấn
mạnh trong tài liệu “Mea culpa”: “Cần phải xin
ơn tha thứ - v́ mối giây liên hệ nối kết
chúng ta tất cả trong Nhiệm Thể - cho dù không có trách
nhiệm cá nhân của chúng ta trong đó, nhưng v́ chúng
ta mang gánh nặng của những lầm lỗi của
những người đă đi trước chúng ta và
cả chúng ta nữa chúng ta đă phạm tội. V́
thế, trong sự công nhận khiêm tốn các lỗi
lầm riêng ḿnh và của người khác, các tín hữu
Kitô được mời gọi lănh nhận trên ḿnh, trước
mặt Thiên Chúa và trước mặt những ai đă
bị xúc phạm, về tội lỗi và các thiếu sót
mà chính ḿnh đă vướng mắc vào. Chúng ta xin tha
thứ với Thiên Chúa và với những người
bị xúc phạm bởi những cách ăn ở sai
lầm: và việc xin tha thứ này bao gồm cả
"thanh luyện hóa kư ức”. Trong khi công nhận và xin
tha thứ các tội lỗi, chúng ta giải thoát chính chúng
ta và người khác khỏi gánh nặng và những
hậu quả hiện vẫn c̣n lại của tội
lỗi, dù những tội này đă phạm trong quá
khứ, để làm cho công việc đối thoại và
ḥa giải trở nên dễ dàng hơn.”
Người pharisiêu hôm nay đă không nhận
ra tội của ḿnh mà lại nhận ra của người
khác. Cái sai lầm của người Pharisiêu là đă
tự nhận ḿnh là người đạo đức, cái
đạo đức làm tiêu chuẩn cho người khác.
Rất dễ lấy ḿnh làm mẫu, càng làm lớn càng
dễ mắc tật này, người Pharisêu thời đức
Giêsu, là người có nhiều uy tín trong dân, họ
được trọng vọng v́ địa vị đứng
đầu trong dân. Tiếc thay, người Pharisêu lầm
tưởng làm đầu cũng làm mẫu cho dân noi theo.
Đặt ḿnh làm tiêu chuẩn nên không c̣n
thấy chỗ đứng tầm thường của người
khác, đặt ḿnh làm tiêu chuẩn nên cũng tự
nhận ḿnh là mẫu mực cho dân. Từ chỗ sai
lầm ấy, người Pharisêu thấy chung quanh ḿnh
chỉ toàn những kẻ mê lầm, tội lỗi,
họ tự tách riêng ra khỏi đám dân tầm thường.
Người Pharisêu lên án người khác để tô
điểm công lao của ḿnh, theo cách đó là dẫm lên
người khác để đi lên, hy sinh tính mạng người
khác để củng cố địa vị của ḿnh.
Người Pharisêu không dừng lại ở việc lên
án mà c̣n tự măn về những ǵ ḿnh có, của
cải, vật chất, danh vọng, địa vị
chỉ tiếc rằng thiếu tự măn về t́nh thương.
Người thu thuế th́ đơn giản hơn
bởi chẳng có ǵ để tự măn, chỉ thấy
ḿnh cần được thương xót. Thấy ḿnh
cần được thương xót là thấy ḿnh
cần hoán cải bởi nhận ra thiếu sót. Người
nhận ra thiếu sót của ḿnh xứng đáng là con người.
Con người vốn không thập toàn, nên cũng cần
sám hối.
The missing piece của Shel Silverstein. Nó kể câu
chuyện về một chiếc ṿng bị cắt đi
một mảnh h́nh tam giác. Cái ṿng muốn được
trọn vẹn, không thiếu mẩu nhỏ nào nên lang
thang t́m kiếm mảnh thất lạc. Nhưng bởi v́
nó không hoàn hảo nên chỉ có thể lăn đi
rất chậm. Nó chiêm ngưỡng những bông hoa trên
đường. Nó tán gẫu với những con sâu. Nó
tận hưởng ánh nắng mặt trời. Nó đă
thấy rất nhiều những mảnh vỡ khác nhau nhưng
không có cái nào là vừa với nó. Và nó để
tất cả lại bên đường rồi tiếp
tục cuộc t́m kiếm.
Rồi một ngày kia, chiếc ṿng t́m
thấy một mảnh rất vừa vặn. Thật là
hạnh phúc. Giờ đây nó có thể toàn vẹn, không
thiếu chút ǵ. Nó lắp lại cái mẩu đă mất
và bắt đầu lăn. Bây giờ, nó đă là
một cái ṿng thật hoàn hảo, nó có thể lăn
rất nhanh, quá nhanh để có thể lưu ư tới
những bông hoa và nói chuyện cùng lũ sâu. Và khi nó
nhận ra thế giới đổi khác như thế nào
khi lăn nhanh quá, nó dừng lại, vứt mảnh vỡ
vừa t́m được lại bên đường và
tiếp tục lăn đi chậm răi.
Câu chuyện mang lại một bài học khá
kỳ lạ: chúng ta càng trở nên toàn vẹn hơn khi
chúng ta mất đi hay bỏ lỡ một cái ǵ đó.
Trên một phương diện nào đó, một người
có tất cả mọi thứ là một người đáng
thương. Anh ta sẽ không bao giờ có được
niềm thích thú để khát khao, để hy vọng và
nuôi dưỡng tâm hồn ḿnh bằng những mơ
ước về một điều tốt đẹp hơn.
Anh ta cũng sẽ không bao giờ có được cái
cảm giác được một ai đó yêu thương,
cho anh ta những cái anh ta luôn luôn mong muốn mà không bao
giờ có. Một con người muốn nên toàn vẹn là
người nhận thức được những
hạn chế của ḿnh, là người có đủ can
đảm từ bỏ những giấc mơ viễn vông
của ḿnh mà không cảm thấy đó là một sự
thất bại. Một con người muốn nên toàn
vẹn là người biết rằng họ có đủ
sức mạnh để vượt qua những thảm
kịch và tồn tại, là người có thể
thất bại mà vẫn cảm thấy b́nh an. Ḿnh đă
thoát khỏi điều tồi tệ nhất mà vẫn
nguyên vẹn ước muốn.
Con người hạnh phúc là con người
nh́n thấy sự khiếm khuyết của ḿnh, họ
thấy cần một nỗ lực để chinh
phục, để rồi thành công. Con người là “nhân
vô thập toàn”, như vậy là con người hạnh
phúc. Hạnh phúc nằm trong chỗ vô thập toàn, để
hoàn thiện măi măi và không ngừng đi lên.
Điều mà cuộc sống đ̣i hỏi
ở chúng ta là “hăy nên hoàn hảo, như Cha là Đấng
ngự trên trời”, không phải là “đừng bao
giờ mắc sai lầm”, mà là “hăy nên hoàn hảo”.
Và cuối cùng, nếu chúng ta đủ dũng cảm để yêu, đủ mạnh mẽ để tha thứ, đủ rộng lượng để vui mừng v́ hạnh phúc của những người khác, và đủ khôn ngoan để hiểu rằng hạnh phúc có cho tất cả mọi người, chúng ta sẽ hạnh phúc.
Lm Giuse Ḥang Kim Toan