MATTA HAY MARIA

Cầu nguyện hay họat động là một vấn đề lấn cấn trong đời sống người Kitô hữu, điều nào tốt hơn, dễ thực hiện hơn. Mẫu gương của đức Giêsu dạy cho chúng ta là hòan hảo.

Đức Giêsu, con người cầu nguyện.

Ngài thường lên núi cầu nguyện (Mt 14,23), một mình , nơi vắng vẻ (Lc 9,18). Một mình là gặp gỡ cá nhân, lòng đối lòng tỏ bày ước muốn tâm sự. Cầu nguyện cá nhân là cần thiết cho vấn đề riêng tư, như sự ngỏ lời yêu thương của người yêu thương với người thương yêu. Gặp gỡ cá nhân để bộc bạch tâm tư và ước vọng. Ước vọng sâu xa nhất của những tâm hồn yêu thương là ước vọng được nghe tiếng nhau và được ở gần với nhau. Ước muốn được nghe tiếng nhau cần một nơi vắng vẻ, để lòng ngỏ với lòng, để hai tâm hồn gặp gỡ. Ước muốn được ở gần với nhau là muốn ở trong nhau, để nỗi buồn hoặc niềm vui của người này là của người kia. Ơ trong nhau và hướng về nhau trong mọi nơi mọi lúc, bắt đầu khởi đi từ gặp gỡ riêng tư. Tình yêu không thể thực hiện nếu tình yêu ấy là xa cách, người ta không thể yêu một khỏang trời trống rỗng, người ta yêu thương bởi vì trong khỏang trời ấy có một con người cụ thể, có thể gọi tên, có thể tay nắm chặt một bàn tay, dìu nhau đi trong chiều vàng lững thững.

Giữa khỏang trời ấy không là trống rỗng bởi yêu thương đã đặt vào cuộc đời một bóng hình trong tim. Sự thinh lặng bề ngòai là cần thiết để lòng dậy lòng tiếng sóng, sóng của khát mong gặp gỡ, sóng của tâm hồn đang run lên vì hạnh phúc cầm tay. Từ ấy, khỏang trống, không là khỏang trống, thinh lặng, không còn là thinh lặng, những ồn ào của tâm hồn dậy sóng, sóng của tình yêu, sóng của nỗi nhớ thương lấp đầy bằng gặp gỡ.

Đức Giêsu dạy cầu nguyện bởi cầu nguyện cũng là tỏ bày lo lắng: lo lắng trước khi nhận sứ mệnh trong phép rửa (Lc 3, 21), trước khi ra đi họat động công khai trong hoang địa, trước khi chọn nhóm 12 (Lc 6, 12), trước khi biến hình (Lc 9, 29), trước khi dạy Kinh Lạy Cha (Lc 11, 1).

Lo lắng của người này bày tỏ để người kia chia sẻ. Yêu nhau là thế, trao cho nhau cả những ưu tư. Chia sẻ không mong là người kia giải quyết nhưng thêm nghị lực, thêm lòng tin nơi cuộc sống và thêm lòng hăng hái hòan tất. Biết được trong cuộc đời của mình, ít ra cũng có một người cảm thông chia sẻ trong những lúc đau thương thử thách, là biết mình đang hạnh phúc, là biết mình có khả năng vượt qua và chiến thắng.  Lo lắng sẽ trở thành niềm vui khi tin tưởng bày tỏ lắng lo. Cuộc đời của hai người yêu nhau là cuộc đời chen lẫn những lo âu và khắc khỏai, một mình bước đi là một lần lẻ loi, dễ vấp ngã và dễ dàng bỏ cuộc. Đôi khi chỉ cần thấy mặt nhau đã đủ xua tan những u buồn lắng lo, đó là sự kỳ diệu của tình yêu, sự kỳ diệu của gặp gỡ.

Có cầu nguyện cá nhân cũng có cầu nguyện với cộng đòan. Trước vấn đề thử thách căm go quyết liệt vào cuối đời, Đức Giêsu đã mời gọi các Tông Đồ cùng cầu nguyện với Người.

Tin Mừng Luca kết thúc ở Đền Thờ, nơi các tông đồ hằng : “liên lỉ ca tụng Chúa” (Lc 24, 53; Cv 5,12). Có những gặp gỡ cá nhân trực tiếp với Chúa và cũng có những gặp gỡ chung, các tông đồ với Chúa.

Có hai người yêu nhau cũng có hai vai trò đối với xã hội, đối với cộng đòan. Không thể là lý tưởng “ túp lều tranh với hai trái tim vàng, ta sống trăm năm”. Con người theo một nghĩa nào đó, cũng là con người của xã hội , của cộng đòan. Tách rời khỏi xã hội, khỏi cộng đòan là tách Tình yêu ra khỏi cuộc sống. Chẳng còn ai và cũng chẳng còn nhau. Đời sống chung trong cầu nguyện, trong gặp gỡ làm nảy nở chiều kích riêng tư được phong phú. Tìm gặp ta trong người và tìm gặp người trong ta.

Đức Giêsu, con người của họat động.

Phục vụ là bày tỏ lòng yêu thương, Đức Giêsu đến để phục vụ và ban sự sống ( Mt 20, 20 -28).

Thái độ phục vụ của Đức Giêsu khiêm hạ cho đến tận cùng như là người tôi trung của Thiên Chúa (Is 41, 8-14). Người đã yêu thương cho đến cùng và chết trên Thập Giá, Người chia sẻ cuộc sống con người cho đến chết (Dt 2. 5-12).

Yêu thương cho đến cùng là một sự yêu thương nghịch lý: sự điên rồ của Thập Giá là sự khôn ngoan thật (1Cor 1). 

Không thể có phục vụ khiêm hạ nếu không có những gặp gỡ cá nhân với Thiên Chúa, đời sống cầu nguyện riêng tư  dẫn tới sự phục vụ khiêm hạ cho tới cùng. Năng lực phục vụ đến từ Thiên Chúa. Cần đầy tràn tình yêu lắm mới có thể đạt được đến phục vụ khiêm hạ đến cùng.

Phục vụ như thế không phải là để kể công như Matta bực mình với Maria, bởi thiếu tình yêu nên Matta ghen tỵ với Maria, Đức Giêsu muốn nói với Matta họat động cần kín múc từ cầu nguyện. Chính Tình Yêu Thiên Chúa thúc bách họat động chứ không chỉ do cảm xúc của con người thúc bách. Dừng lại ở khía cạnh con người, công việc phục vụ cũng dừng lại ở lòng nhân chứ chưa đạt đến đích điểm của Tình Yêu Thiên Chúa thúc bách. Tình yêu phát xuất từ nơi Thiên Chúa là tình yêu không giới hạn, nên khởi đi từ tình yêu Thiên Chúa, sự phục vụ của con người mới có thể thực hiện được cách không giới hạn.

Đức Giêsu không chê trách cách thức phục vụ của Matta nhưng gợi nhắc cho Matta có một điều quan trọng nhất như Maria đã thực hiện. Đánh mất đời sống cầu nguyện, đời sống người Kitô hữu cũng đánh mất đời sống phục vụ cho đến cùng.

Cầu nguyện là gốc của họat động, họat động là hoa trái của đời sống cầu nguyện. Khởi đi từ đời sống cầu nguyện, con người mới có khả năng yêu thương cho đến cùng nhờ gặp gỡ với Đức Giêsu.

Tại một vùng núi non lạnh lẽo của miền bắc Ấn  Độ, người đi đường thường giữ ấm bằng một chiếc nồi đất nhỏ, cho than hồng vào và đậy nắp cho kín. Sau đó họ lấy dây ràng kỹ quanh nồi rồi dùng khăn vải bọc lại. Khi đã ra ngoài, họ cắp chiếc lồng ấp trên vào người cho ấm. Ba người đàn ông nọ cùng đi đến đền thờ. Đường thì xa nên cứ đi một lúc họ lại nghỉ chân rồi mới đi tiếp. Ở một chặng nghỉ, một người trong họ trông thấy có vài người bộ hành ngồi co rúm lại với nhau vì lạnh. Anh ta vội mở chiếc lồng ấp của mình ra lấy lửa mồi cho những chiếc lồng ấp của họ để tất cả mọi người đều được sưởi ấm. Lần đó, anh ta đã cứu được mấy mạng người suýt bị chết cóng trong đêm lạnh rét buốt của vùng Bắc Ấn.

Thế rồi cả nhóm người lại lên đường. Đêm đã khuya. Đường đi tối mịt không có lấy một ánh sao. Người bộ hành thứ hai mở chiếc lồng sưởi của mình để mồi lửa vào ngọn đuốc mà anh ta mang theo. Ánh sáng từ ngọn đuốc đã giúp cho cả đoàn người có thể lên đường an toàn.

Người thứ ba cười nhạo hai người bạn đồng hành của mình: “Các anh là một lũ điên. Có hoạ là điên mới đem phí phạm ngọn lửa của mình như thế”.

Nghe thế, họ bảo anh ta: “Hãy cho chúng tôi xem ngọn lửa của bạn”.

Anh này mở chiếc lồng sưởi ấm của mình ra thì hỡi ôi, lửa đã tắt ngúm từ bao giờ, chỉ còn lại tro và vài mẩu than leo lét sắp tàn.

Với ngọn lửa của mình, một người đã cho đi hơi ấm, người kia cho đi ánh sáng. Duy có người thứ ba đã muốn giữ lấy ngọn lửa cho mình thì lửa tàn lụi mà anh ta lại chẳng được gì và cũng chẳng có ích cho ai.

Tình yêu được kín múc là tình yêu cần chia sẻ, cuộc sống không có chia sẻ là cuộc sống chết, như ngọn lửa của người thứ 3 trong câu chuyện bị tắt ngúm. Cuộc sống chia sẻ mà không kín múc là cuộc sống không thể chia sẻ, ngạn ngữ Latinh nói: “ không thể đem cho cái mà bạn không có”. Cần có một tình yêu để có khả năng chia sẻ, nếu bằng lòng nhân bạn sẽ chia sẻ hết mức của lòng nhân, nếu bạn kín múc Tình Yêu từ Thiên Chúa bạn sẽ chia sẻ đến vô hạn định của Tình yêu thúc đẩy.

Đức Giêsu là mẫu gương cho bạn.

Lm Giuse Hòang Kim Toan