Trút bỏ, một kinh nghiệm cá nhân.

Đời sống mỗi người đều có những giây phút vui buồn chen lẫn trong cuộc sống, có những căng thẳng khi phải giằng co trước mỗi chọn lựa, mệt mỏi trong những công việc sáo mòn, kéo dài lê thê cuộc sống buồn chán. Có rất nhiều những sự kiện kéo căng cuộc sống, dễ làm mất bình tĩnh, cáu gắt, tỵ hiềm, ghen ghét. Nếu thiếu kinh nghiệm về trút bỏ và phục hồi của cá nhân cuộc sống sẽ thật nặng nề và khó thở. Để bình tĩnh trước mọi việc xảy ra, để luôn giữ những điều chính yếu cách trung thành, và bền tâm thực thi điều ngay chính, người đó đã trải qua những kinh nghiệm kenosis cách sâu xa.

Ngậm vành cắn cỏ là một hình thức trút bỏ rất Việt của người Việt Nam . Hành vi này không phải lúc nào cũng thực hành, nó chỉ thực hành khi con người quá đau khổ, không còn gì để bám víu. Nói cách khác đúng từ ngữ dân gian gian là: “cắm cỏ, cắn má, lạy trời, xin cứu giúp”. Dùng động từ cắm chứ không phải là cắn, cũng không phải là ngậm, cũng không phải là gặm, nó đồng nghĩa với ăn. Ăn cỏ chỉ có loài súc sinh, diễn tả một nỗi thống khổ tột độ, và bất hạnh cùng khốn. Ăn cỏ để biểu lộ lòng khiêm nhừơng tột cùng của người van vái, chỉ hạ mình hết cách, chấp nhận chịu mọi điều khốn nhục hết cách để chỉ xin cho một điều thành sự. Trong dân gian người ta cũng thường hay nói: “Cắm cỏ kêu trời không thấu”, hoặc “Cắm cỏ chịu đầu”, hay nữa là  “cắm cỏ, cắm má, phải xin cho được”. Những hình thức xin này, nhấn mạnh đến khía cạnh con người tùy thuộc vào trời trong tâm thức Việt. Mọi sự chung quy do trời mà đôi khi lại thiếu ý thức về trách nhiệm của cá nhân, đó cũng là điều thiếu sót.

Kinh nghiệm trọn vẹn con đường trút bỏ của cá nhân hẳn là một điều cần thiết để biết được rằng điều gì thuộc về trời và trách nhiệm nào thuộc về nhân, chứ không sống bao hàm: “Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên”. Kinh nghiệm trút bỏ của từng cá nhân là căn bản cốt lõi, của đạo cổ nhân vẫn dạy: “Nhật nhật tân”, mỗi ngày đổi mới và mới hơn. Trong chiều hướng ấy chúng ta có` thể giới thiệu con đường trút bỏ của người Kitô hữu. 

Người Kitô hữu có một chọn lựa là theo Chúa Giêsu. Theo Chúa, có nghĩa là từng ngày sống cuộc đời của Đức Giêsu tại thế. Con đường Đức Giêsu từ lúc sinh ra đến lúc chết đi là một kinh nghiệm sâu xa về trút bỏ, bao lâu còn là người, bấy lâu cần được trút bỏ để mặc lấy con người mới.

Kenosis, đối với Đức Giêsu, có trong bốn chiều kích: Tương quan với Chúa Cha (tương quan siêu nhiên) – Tương quan với Sứ vụ - với mọi người và với chính bản thân - giới thiệu một phương pháp.

11.             Tương quan với Chúa Cha:

Chiều kích siêu nhiên không thể thiếu trong mội kinh nghiệm Kenosis khi sống cuộc sống con người. Những người tin vào ông Trời trong mọi bức xúc của  mình đều có một kinh nghiệm khi kêu lên tiếng: “Trời ơi”. Tiếng gọi ấy không đơn thuần là một tiếng kêu gửi đến nơi không địa chỉ. Người Việt tin rằng trong mọi biến cố của con người đều có trời chứng giám. Trời ma người Việt kêu cầu là Đấng vô danh mà họ chưa biết, giống như quan niệm thờ kính của người Hy Lạp goi danh Vị Thần Linh trên hết mọi Thần Linh là Đấng vô danh, Thánh Phao Lô nói với những người ấy tại Athène, Vị Thần Vô Danh ấy là Thiên Chúa. Cha Alexandre de Rhodes, đã dùng quan niệm Trời này của người Việt mà chỉ cho họ thấy rằng Trời ấy là Thiên Chúa của họ và gọi theo danh xưng của người Việt đó là Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời thấu biết mọi sự, cũng như Trời biết tất cả, Trời coi sóc tất cả, những oan ức của con người đều thấu đến trời cao.

Kinh nghiệm của Chúa Giêsu thì khác, Ngài biết Ngài từ Cha mà đến. Ngài đã sống mầu nhiệm tự hạ như cách giới thiệu của Thánh Phao lô: “Dầu là Con Thiên Chúa, Người đã phải trải qua nhiều đau khổ mới học được thế nào là vâng phục;9 và khi chính bản thân đã tới mức thập toàn, Người trở nên nguồn ơn cứu độ vĩnh cửu cho tất cả những ai tùng phục Người”[4].

Sở dĩ trở thành một mầu nhiệm tự hạ nơi Đức Giêsu là người ta không thể hiểu được một Thiên Chúa lại làm người như họ làm chi? Theo quan niệm ngày xưa thời Đức Giêsu của người Do Thái, thân xác con người là bị thịt giam hãm linh hồn, (triết học Platon), còn linh hồn ở một thượng giới không có đau khổ và chết chóc. Chui vào bị thịt này làm chi để rồi phải học lấy bài học “vâng phục cho đến chết và chết trên Thập Giá”[5].

Thân phận của con người là thế đấy, khi Con Thiên Chúa làm người cũng sống như kiếp phàm nhân, ngoại trừ Ngài không vướng vào vòng vây tội lỗi. Ngài kinh nghiệm những sự giả trá của con người, bất bình khi thấy những con người xô nhau xuống vực, như đã có lần họ muốn xô Ngài xuống vực. Con người trong những bức xúc của mình thường kêu Trời, chúng ta cũng gặp nơi Đức Giêsu kêu khấn lên cùng Cha trước giờ tử nạn của Ngài: “Cha ơi, xin Cha cho con qua khỏi chén này”. Lời cầu nguyện với Trời cao trong kinh nghiệm này là một “Kenosis”, phó mặc, trút bỏ những gánh nặng đang mang hoặc sắp mang trong tay Cha. Cũng như các than thở của người Việt: “Khấn Trời soi xét”. Kinh nghiệm do một lời cầu xin là một kinh nghiệm về sự trút bỏ. Không có tiếng kêu này, không có nơi đón nhận này, con người không bao giờ chịu nổi gánh mình đang mang.

Không chỉ kêu Trời trong những lúc quẫn bách, nhưng người Việt còn gọi Trời khi gặp điều phước lộc “Trời ơi, hạnh phúc quá, hân hạnh quá, vui quá, diễm phúc quá…”. Trời được cảm nghiệm như người mẹ hiền, chăm sóc cho đàn con được hạnh phúc. Người Việt tạ ơn Trời là cảm thấy niềm vui của những ngày vui chất chứa không biết để đâu cho hết. Trút bỏ cho Trời là một kinh nghiệm về Kenosis trong những ngày được mùa, ấm no và hạnh phúc. Không có trút bỏ này con người cũng không thể là một niềm vui trọn vẹn. Niềm vui càng lớn sức lan toả càng mạnh, lan toả đến trời cao là một ý thức sẵn có của nền văn hoá dân tộc: “Ơn Trời mưa xuống”. Đức Giêsu đã có lần ngước mắt lên Chúa Cha mà hoan hỉ cầu nguyện tạ ơn: “"Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu không cho bậc khôn ngoan thông thái biết những điều này, nhưng lại mặc khải cho những người bé mọn.Vâng, lạy Cha, vì đó là điều đẹp ý Cha”[6]. Nhờ Đức Giêsu mà chúng ta biết Cha và cũng tạ ơn như thế. Trong Kinh Cám ơn thường quen đọc: … “Đã không để con đời đời mà lại sinh ra con, cho con được làm người…” Làm người là một diễm phúc ân ban của Chúa Trời, nên trong niềm vui con người, tự nhiên là tạ ơn. Tạ ơn trong kinh nghiệm kenosis là nhận ra chính mình được đón nhận nhiều hơn các thọ tạo  khác. Sự không là gì của mình mà Chúa thương đoái đến. Có kinh nghiệm này, con người chúng ta mới thấy rằng cần thiết phải có một sự “đổ rỗng”, “đổ rỗng” nhiều để được “đổ đầy” nhiều. Kinh nghiệm của Tagore một thi hào và là một Triết gia Ấn Độ, người Kitô hữu chúng ta vẫn hát qua việc phổ nhạc của Ân Đức: “Hồng ân Chúa, tràn đầy tháng năm, tay con nhỏ bé đón sao cho vừa. Hồng ân Chúa, vô biên vô tận, tay con nhỏ bé nhưng hãy còn vơi”. Có thể nói kinh nghiệm “đổ rỗng” của Đông Phương thật là sâu xa, nguồn cảm mến sâu xa này, lại bắt nguồn từ chính cuộc sống nhờ trời thường xuyên của những người sống trong nền văn hoá lúa nước.

Cầu Trời trong mọi lúc là tâm thức của người Việt. Người Việt tin rằng “Trời có mắt”, Trời không giống như quan toà soi xét mà còn là quan tâm đến từng manh áo, chén cơm của con người. “lạy Trời mưa xuống, lấy nước tôi uống, lấy ruộng tôi cày, lấy đầy bát cơm”. Khởi đi từ những gì rất cụ thể, như chén cơm manh áo, nhưng không vì vậy mà tâm hồn người Việt chịu sự nhỏ nhen, tỵ hiềm, mà thường thấy tâm hồn người Việt lại rất bao dung, chuộng hiền hoà hơn gây chiến tranh. Nguyên do, không có lời cầu mong trời nào mà không phát sinh những ân huệ khác hơn những gì mình cầu xin. Sự trút bỏ của từng ngày khi câu khấn trời, có ý nghĩa hơn tất cả những gì họ đang làm. Miền quê Nam , thường thấy nhất là “bàn thờ thiên”. Mỗi sáng thức dậy, người phụ nữ ý thức niềm tin của mình hơn các ông (theo tôi thấy), thắp những nén nhang, ra trước sân, xá bốn phương rồi cắm những thẻ nhang ấy trên “bàn thờ thiên”. Sau khi khấn vái trời mới khấn vái tổ tiên. Khấn trời là một hình thức thường xuyên và phổ biến. Tâm hồn Việt là một tâm hồn nhạy cảm hơn hết, nhạy cảm trước những sự nghèo, đau khổ. Sự nhạy cảm này toát lên một kinh nghiệm kenosis từng ngày trong cuộc sống. Nhờ sống kết hiệp với trời mà ý thức “bĩ cực nào rồi cũng qua”, “sau cơn mưa trời lại sáng”. Có một điều trong tâm thức người Việt cần được tỏ rõ, đó là những trường hợp thái quá khi rơi vào tình trạng “mê tín dị đoan”. Người Việt có tính suy tư tổng hợp cho nên tâm thức đôi tôn giáo khi cũng bị chen lẫn giữa bóng tối và ánh sáng. Cần có một ánh sáng sự thật chiếu soi vào tâm hồn Việt. Cần có một văn hoá ra khỏi mồ ngay trong văn hoá Việt để những kinh nghiệm về Kenosis của từng cá nhân không bị lạc vào đường tăm tối. Vậy chúng giới thiệu kinh nghiệm nào cho tâm hồn Việt mà chúng ta đang sống. Đó là một kinh nghiệm gặp thấy nơi tâm tình của Chúa Giêsu, mọi hoạt động, mọi giáo huấn và đường lối của Ngài là của Chúa Cha, nhờ hành vi trút bỏ trong từng khắc giây mà khao khát của Đức Giêsu là: “Lương thực của Thầy là thi hành ý muốn của Đấng đã sai Thầy, và hoàn tất công trình của Người”[7]. Nếu tâm hồn Việt gặp được tâm hồn của Chúa Giêsu trong những khoảnh khắc này thì dễ mến biết mấy, họ sẽ rũ bỏ được biết bao nhiêu lần kinh nghiệm kenosis ở những chốn tà thần, nơi mà người Việt thích đến xem bói, đoán hậu vận…Họ sẽ biết họ cần tín thác vào ai, nơi cậy dựa chắc chắn, nơi không tỳ ố, nơi tàn đầy tình thương mến thương mà người Việt hằng khao khát.

 

12.             Tương quan với sứ vụ:

Xưa kia việc nhờ thần linh chứng giám hay can thiệp vào những sự kiện đời thường là một điều bình thường. Nhưng đưa vào sự kiện của một quốc gia và lập thành một nghi thức trọng thể của vua quan trước dân thì điều ấy thật hiếm hoi. Thời nhà Lý, nghi thức ấy đã khởi đầu và được ghi chép trong sử sách để ngàn năm trông theo.

Hội Thề lần đầu tiên mang tính chất quốc gia được tổ chức tại Đền Thờ núi Đồng Cổ. Người xưa tin rằng tại núi này có vị thần linh đã từng giúp vua Lý Thái Tổ (1010 – 1028) đánh thắng quân Chiêm năm 1020; vị thần đã mộng báo cho Lý Thái Tông loạn tam vương, (tức là việc Vũ Đức Vương, Đông chính Vương và Dực thánh vương giành ngôi vua với thái tử Lý Phật Mã vào tháng 2 - 1027). Hội thề Đồng Cổ được tổ chức khá đều trong triêu Lý. Đến thời Trần, năm Đinh Hợi, Trần Thái Tông ra các khoản minh thệ cho nội dung lời thề. Đại Việt sử ký toàn thư chép lại như sau:

“Hằng năm, vào ngày mùng 4 tháng 4, tể tướng và trăm quan đến chực ở ngoài cửa thành từ lúc gà gáy, đến tờ mờ sáng thì tiến vào triêu. Vua ngự ở cửa Hữu Lang điện Đại Minh, trăm quan mặc nhung phục, lạy hai lạy rồi lui ra. Ai nấy  đứng thành đội ngũ, sắp nghi trượng mà theo hầu ra cửa Tây Thành, vào đền thờ núi Đồng Cổ, họp nhau uống máu ăn thề. Quan trung thư kiểm chính tuyên đọc lời thề rằng : “làm tôi tận trung, làm quan trong sạch, ai trái lời thề này xin thần minh giết chết”. Đọc xong, tể tướng sai đóng cửa để điểm danh, người vắng mặt phải phải năm quan tiền. Ngày hôm ấy, trai gái bốn phương đứng chật ních bên đường để xem như một ngày hội lớn”[8].

Hội thề có một ý nghĩa quan trọng trong đời sống sứ vụ của một người lãnh đạo, ở nơi đó người ta học cách vựơt qua những cám dỗ sử dụng quyền được trao thành lợi thế để trục lợi. Cám dỗ này thường xuyên chi phối người nắm quyền. Không có lời thề nhắc nhở, hoặc có một lý tưởng dấn thân, người ấy sẽ dễ rơi vào tình trạng lạm dụng quyền hành.

Tuy nhiên, để thắng cám dỗ thường ngày cần có một kinh nghiệm khác về kenosis. Đối với người Việt, từ quan tới dân đều có một vị thánh sư nào đó trong nghề nghiệp của mình để rèn nhân cách cũng như để rèn luyện nghề. Gọi chung đó là hình thức tín ngưỡng Bách nghệ tổ sư. “Ăn nắm xôi dẻo, nhớ nẻo đường đi” là tâm thức nhắc nhở nhớ ơn người khai sáng nghề. Có thể thờ tổ sư nghề ngay tại gia, hoặc là thành hoàng của làng.

Trong tín ngưỡng bách nghệ tổ sư dẫn dắt một tinh thần chung: Đó là một chỗ dựa tinh thần cho những người làm nghề, ý thức nghề nghiệp có một nguồn cội – lòng biết ơn với tổ sư nghề - ôn cố tri tân. Biết sức mình là một khía cạnh nhưng thành toàn là nhờ vị tổ sư, cho nên cần có một thần phả hay thần tích để học theo gương, dõi theo tích mà tu thân tu nghiệp.

Ở một tâm hồn tôn giáo dễ mến như dân tộc Việt, khi đón nhận Tin Mừng của Chúa, dường như họ tìm được những đích điểm của cuộc đời. Chúng ta thấy, những người theo đạo buổi ban đầu không ngừng gia tăng một cách nhanh chóng. Các vị thành hoàng hay thánh sư dần dần được mang theo một ý nghĩa mới, hoặc được thay đổi cho phù hợp với đức tin. Thánh bổn mạng cho từng người hay cho một làng hoặc cho một nghề dễ dàng được chấp nhận.

Chúa Giêsu đã cầu nguyện trước và sau mỗi sứ vụ của Ngài, cầu nguyện tự thân là trút bỏ mọi lo lắng hay thành công hoặc thất bại cho Chúa Cha. Ở nơi đó, Chúa Giêsu học cho biết sự vâng phục. Người Kitô hữu Việt khi tiếp nhận cách thức cầu nguyện của Chúa Giêsu, cũng mang tâm tình ấy. Họ tín thác vào Thiên Chúa, hơn khi xưa đặt niềm tin vào vị thành hoàng hay vị tổ sư nghề của mình. Bởi vì, ngoài việc cầu nguyện của người Kitô hữu, họ còn được hướng dẫn cách cụ thể bằng giáo lý của Chúa. Bước đi, trao phó mọi sự trong tay Chúa, họ biết chắc, họ không thất vọng bao giờ. Giáo lý về đạo củng cố niềm tin ấy cho họ. Hiệu quả cuối cùng là họ được dẫn dắt ra khỏi những điều mê tín dị đoan, khỏi những niềm tin vô căn cớ hoặc xây dựng trên huyền hoặc.

 

13.             Tương quan với tha nhân.

Tình làng nghĩa xóm là thái độ của người dân Việt sống với nhau. Tình cảm này quan trọng hơn huyết thống khi ở xa: “bán họ hàng xa, mua láng giềng gần”, tình cảm này xuất phát từ ý nghĩa của cuộc sống thường ngày: “tối lửa tắt đèn có nhau”. Ý nghĩa của việc sống liên kết đó đưa đến một đời sống chia sẻ: “Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ”. Việc sống “tình làng nghĩa xóm” dẫn đến lòng vị tha: “lấy chín bỏ làm mười”, hoặc mang trong tâm tưởng lời dạy xưa: “lấy nhân nghĩa để thắng hung tàn”.

Những cách thức này là tình trạng trút bỏ của đời sống thường ngày, trút bỏ tinh thần ích kỷ để củng cố giá trị cộng đồng. Trút bỏ hiềm thù cá nhân để xây dựng mối liên kết. Khó có người Việt nào mang mối thù truyền kiếp, bởi họ luôn gặp những lời khuyên nhân nghĩa để tha thứ: “Ở hiền gặp lành”, “Lấy ân đền oán”, ...Từ đó hình thành nên những tiêu chuẩn của cuộc sống: “mẫu hiền di đức”; “trọng đức hơn trọng tài”, “cái nết đánh chết cái đẹp”… Bởi đó trong lối sống người Việt, bao giờ cũng quý trọng người đức độ hơn những người có tài mà không có đức.

Đức độ ấy tìm thấy một sự thành toàn nơi Đức Giêsu, khi giới thiệu Đức Giêsu cho những người sống đời tu hay tận hiến, Cha Maiorica đã giới thiệu tập sách “Dạy đi đàng nhân đức lọn lành”, để chuẩn bị tâm hồn của người thợ gặt trên cánh đồng truyền giáo Đất Việt.

Khi rao giảng cuộc đời Đức Giêsu, người Việt gặp được một con người hay thương xót trước những phận người bé nhỏ, là một con người nhạy cảm trước sự dữ, là một con người sẵn lòng tha thứ, nhân hậu…Tất cả những điều ấy chinh phục tâm hồn Việt hơn bất cứ điều nào. Thưở đầu buổi truyền giáo trong dân đã có lời truyền tai về một đạo mới mà người ta gọi “đạo những người yêu thương nhau”. Chính những hành vi tương quan nhân ái này là một bằng chứng thuyết phục tâm hồn Việt hơn hết. Người Việt lúc nào cũng ảnh hưởng nhiều bởi tình thương hơn là lý thuyết. Kinh nghiệm này cho thấy việc thực thi đức ái Kitô giáo vẫn là một lợi thế khi truyền giáo.

Khi hướng tới người khác là ra khỏi chính mình, khi đón nhận người khác là trút bỏ chính mình, khi liều mạng sống mình cho tha nhân là khi hoàn toàn từ bỏ chính mình. Đó là những cấp độ kinh nghiệm Kenosis mà từng cá nhân trải qua.

Cũng vậy, kinh nghiệm về Kenosis sẽ nhiều hơn khi cấp độ từ bỏ cao hơn. Khi tha thứ cho người khác là trút bỏ yếu đuối của mình, khi bao dung với người khác là trút bỏ hiềm thù nơi mình, khi quảng đại với người khác là khi trao luôn chính mình.

14.   Tương quan với bản thân.

Sống làm người ai cũng có những giới hạnnhất định, những giới hạn ấy nằm ngay trong chính bản thân, muốn làm điều thiện thì lại luôn vướng vào điều dữ, điều không muốn làm thì cứ làm. Đó chính là thân phận con người. Làm sao ra khỏi chính mình? Đức Giêsu ra khỏi chính mình mỗi ngày bằng cách: “làm theo Ý Chúa Cha”, đến khi nói rằng: “Lương thực của Ta, là làm theo ý Cha”. Như vậy, để ý Cha thành sự, Đức Giêsu đã sống tùy thuộc vào Cha hòan toàn trong mỗi ngày sống cho đến khi trở về bên Chúa Cha.  Phương pháp để ý Cha được thực hiện là đời sống cầu nguyện, Chúa Giêsu thường ra nơi vắng vẻ cầu nguyện, cầu nguyện là tương quan mật thiết như hơi thở cần cho cuộc sống.

Rao giảng Đức Kitô trong một truyền thống văn hóa Việt chúng ta có thể thấy nhiều kinh nghiệm trút bỏ trong kho tàng ấy liên quan đến một đời con người, từ sinh cho tới tử:

 Trong nghi thức vòng đời người có rất nhiều kinh nghiệm về tình trạng kenosis này: Có thể kể:

Hình thức tắm cho đứa trẻ mới chào đời: Trút bỏ đời sống thai nhi để bắt đầu sống cuộc đời độc lập cho sứ vụ cuộc đời của chính đứa trẻ.

Đầy cữ, cữ là thời gian chín ngày (con gái), bảy ngày (con trai), đủ thời gian này người mẹ phải cúng “bà mụ”, sự sống là do bà mụ nhào nặn nên trả về cho bà mụ chăm sóc nuôi dưỡng. Sự sống này, thân xác này thuộc về người đã nhào nặn nên nó.

Kính Cáo Tổ tiên: Tin Mừng cho tổ tiên, cây đã có chồi, có lộc, phước đức cho dòng họ không bị khô chồi, không lộc.

Đầy tháng và đầy năm: Lễ cúng đầy tháng cũng giống như cúng đầy cữ. riêng cúng đầy năm có thêm một chi tiết khá quan trọng trong đời người, đó là “thí nhi” theo cách gọi của người Trung Hoa. Tục này, người ta chuẩn bị cho đứa trẻ thật sạch se, nó được trút bỏ hoàn toàn khỏi uế bẩn, để vào một nghi thức quan trọng: người nhà bầy trên mâm cung tên, bút giấy (đối với con trai), Kim chỉ, dao kéo trên mâm con gái, có khi có cả đồ chơi. Đứa trẻ sẽ chọn theo sự khôn ngoan của nó. Sự chọn lựa của đứa trẻ tuy nó vô ý thức trong khi lựa chọn, nhưng mang một ý nghĩa khác. Đó là trao gửi tương lai của con cái cho thần linh coi sóc.

Áo dấu: Là một hình thức được đưa vào Kitô giáo Việt Nam rất sớm, thời Cha Alexandre de Rhodes đã tặng cho giáo dân người Việt những bức ảnh đeo ấy, được người Việt đón nhận rất chân thành. Thời xa xưa ấy, trong những lễ hội lên chùa, người Việt thường hay mang những miếng vải hay chiếc áo đã may sẵn lên chùa để lấy dấu của chùa. Những chiếc áo dấu (Không có quần dấu) này mang về cho trẻ mặc để tránh những bệnh tật và cầu mong được phúc lành của thần linh. Không được giặt áo dấu này với những quần áo khác. Những người Kitô hữu thời các cha ĐaMinh coi sóc trên đất Việt có mang theo áo Đức bà để cho giáo dân đeo. Người đeo ảnh áo ấy thì tin rằng họ sẽ được Đức Bà cầu bầu, sẽ được chết lành.

Đặt tên cho con: Ngày xưa một đứa trẻ ra đời không phải khai sinh, không có hộ tịch, nhưng được quản lý bằng cách là vào sổ làng, sổ làng chỉ ghi con trai, sau khi vào sổ làng mới đưa tên của đứa trẻ kính cáo tổ tiên và ghi chép vào gia phả. Có khi người ta đặt tên cho con rất muộn, còn bé thường gọi thằng Tèo, thằng Tý, trước khi lấy vợ hoặc lấy chồng mới đặt tên. Tên có thể thay đổi nếu có gặp trường hợp phạm huý hay phạm tên kiêng, hoặc cái tên đó không tiến thân được cần được đổi tên. Ví dụ, trường hợp cụ Yên Đỗ, trước khi lấy tên là Nguyễn Khuyến, cụ có tên là Nguyễn văn Thắng, do mang tên Thắng thi trượt khoa thi Hội năm Ất Sửu cụ đổi tên Nguyễn Khuyến và đỗ Tam Nguyên năm Tân Mùi. Tên đối với người Việt là rất quan trọng, tên không những là người, còn là biểu hiện ước muốn con nên giống như người mà nó mang tên. Do đó, khi đặt tên là người ta bắt đầu sống thành phần dứt bỏ, bỏ những gì cũ kỹ để mặc lấy điều gì mới mẻ, theo gương của người mà đứa trẻ mang tên. Khi các cha thừa sai đem tên thánh đặt trước tên người dự tòng rửa tội, đó cũng là cách thức hội nhập rất là Việt Nam . Rất gần với Thánh Kinh, khi Thiên Chúa đổi tên cho một người là Thiên Chúa trao cho một sứ vụ. Sứ vụ của một người là gắn bó với tên của một người mang.

Học hành: Có lễ khai tâm, kính cáo tổ tiên, lễ thầy.

Hôn Nhân: Kinh nghiệm về cuộc sống mới: “mình với ta tuy hai mà một, ta với mình tuy một mà hai”. Kinh nghiệm này nhiều khi đổ vỡ: “chồng em nó chẳng ra gì..”; hoặc “cơm chẳng ngon, canh chẳng ngọt”, tệ hơn nữa “chồng ăn chả, vợ ăn nem”.

Sự Chết: Kinh nghiệm Kenosis trong trạng thái cuối cùng của cá nhân nhưng không truyền lại kinh nghiệm cho ai đuợc.

Vòng đời người có nhiều kinh nghiệm Kenosis nhưng lại rất ít cụ thể để sống tu thân.

Tu thân chủ yếu dựa vào sách thánh hiền, những lời dạy của bậc tiền nhân, những giá trị của cộng đồng để soi xét. Thực tế, việc tự đào luyện bản thân khó hơn nhiều, bởi luôn gặp những nghịch lý của đời sống chi phối, phần khác những giá trị của cộng đồng cũng nhiều giới hạn, sách xưa thánh hiền thì không am tường hoặc không đủ hết mọi chiều kích gặp trong cuộc sống hiện tại. Việc tu thân vì vậy mà trở nên khó. Việc nhắm mắt đưa chân, hoặc buông hoặc cầm chừng là chủ yếu. Không luyện nhân thì không thành thân, không thành thân thì không đạt phúc, cho nên vòng đời vẫn cứ lẩn quẩn giữa vòng sinh tử, vẫn u mê giữa những lựa chọn, vẫn đau khổ giữa vòng sinh, tử, lão, bệnh.

Vẫn như người ta thường nói: Bạn muốn thay đổi cả thế giới, hãy thay đổi chính mình trước đã. Nguyên tắc này nói dễ mà làm không dễ, nếu không có một phương pháp tìm hiểu và nhận định về chính mình.  Sau đây là phương pháp trút bỏ của Ignatio.

 JOSHKIMT