|
Nến đi chung với lửa. Trong ngọn lửa của cây nến, người ta tin rằng tất cả họat động của thiên nhiên đang vận hành. Sáp, tim nến, lửa, không khí hợp nhất trong ngọn lửa đang cháy, linh động và thiêu đốt, thắp sáng và tàn lụi, sắc màu và bóng tối. ư nghĩa những đối lập thật lớn lao. V́ thế, nến tập trung trong ḿnh nó những biểu tượng thật quan trọng. Cây Nến: Nến biểu trưng sự sống hạnh phúc: Bên bờ sông Hằng vào những ngày lễ hội Hoa Đăng, các thiếu nữ thắp nến đời ḿnh, đi từ nhà ra bến sông, với hai tay che chắn gió khỏi thổi tắt vào giữa đêm thâm u, các thiếu nữ nâng niu ngọn nến đời ḿnh, những ngọn nến được cắm trên mẩu bẹ chuối, thả trôi trên sông. Số phận của đời ḿnh tùy thuộc vào ngọn nến tin yêu ấy. Các thiếu nữ ngắm nh́n cây nến ḿnh vừa thả trên sông cho đến khi khuất tầm mắt, ngọn lửa nào thiêu đốt hết cây nến, th́ báo hiệu điềm lành hạnh phúc, ngọn lửa nào tắt giữa chừng, tín hiệu của những ngày không vui. Bao nhiêu niềm mơ ước hạnh phúc kư gửi vào ngọn nến ấy, cho nên các thiếu nữ đă chuẩn bị thật kỹ trước khi ra sông thả đèn. Những ngọn nến lung linh sắc mầu cùng thả trên sông làm nên lễ hội của mừng vui. Sự mừng vui gói trọn trong đó tuổi đời dâng hiến cho bầu trời, bầu trời ấy là Đấng Tối Cao đón nhận để rồi ban lại hạnh phúc. Trong niềm tin ấy, họ tin rằng Đấng Tối Cao vừa là bầu trời và cũng là Tổ Ấm, Người lấy âm thanh, màu sắc, thanh hương để ấp ủ tâm hồn. Bằng T́nh Yêu, Người biến đổi sáp kia nên ngọn nguồn hơi ấm và tin yêu. Thế nên, các thiếu nữ bên Sông Hằng đă chẳng đem thắp sáng cho chàng trai nào trước khi dâng ngọn đèn của ḿnh cho bầu trời. Ta có thể nghe những ḍng tâm tư của các thiếu nữ ấy qua bài thơ số 64, trong tập thơ Lời Dâng của Tagore: “Lúc chiều tối tịch mịch tôi hỏi nàng: “Trinh nữ ơi, đèn của em thắp sáng cả rồi, vậy c̣n mang đèn đi đâu nữa? Nhà tôi tối om, cô quạnh lắm, cho tôi mượn đèn nào!” Ngước mắt thâm u nh́n tôi, nàng đứng nghi ngờ một lúc. Cuối cùng nàng nói: “Em đem đèn dâng bầu trời”. Tôi đứng ngắm ngọn đèn cháy vô ích trong khỏang không”. Đối với chàng trai th́ vô ích, nhưng với nàng thiếu nữ th́ đầy một ḷng tin tưởng: “Nơi ấy, Bầu Trời vô hạn trải rộng để linh hồn bay bổng vào trong, vẫn ngự trị vẻ huy ḥang nguyên vẹn, trắng tinh. Ở đấy không có ngày đêm, không có h́nh thù, mầu sắc và chẳng bao giờ có lấy một lời” (Bài 67, Lời Dâng). Giải thoát là chốn ấy, trong cơi đời trần tục này, cần có những giờ phút linh thiêng để dâng hiến cho bầu trời khối ḷng tinh bạch, lời nguyện cầu của hương kinh, niềm khát khao giữa miền u tối, để thấy niềm hạnh phúc. Ngọn Nến biểu trưng sự tin yêu: Ḷng tin yêu là ǵ, nếu chẳng phải là son sắt vẫn thẳng hướng lên bầu trời sau những trận gió đời làm ngả nghiêng. Người Tây Phương ví sự mềm mại, hướng lên ấy như cây sậy, nhà hiền triết Pascal nói đến “Cây sậy suy tư” hoặc cây sậy của La Fontaine. Sự mảnh dẻ và tính uyển chuyển của cây sậy cũng như của ngọn nến, theo người Ấn là mang h́nh ảnh trục thế giới, gần với cây sậy hướng trục sinh ra từ nước nguyên thủy của Nhật Bản. Bachelard nhận định: “Ngọn lửa là một đường thẳng đứng kiên cường và mong manh. Một làn gió nhẹ làm ngọn lửa lung lay, nhưng sau đó liền đứng thẳng trở lại. Một sức mạnh hướng thượng lại tăng thêm sức mạnh cho nó”. Ngọn lửa trên cây nến thật kỳ diệu, tuy mong manh ví tựa như thân phận con người, thế nhưng, những cản trở không hề làm cho nó bị bẻ cong, một sức mạnh hướng thẳng lúc nào cũng vực nó đứng dậy. Người ta thường thắp trên chiếc bánh sinh nhật những ngọn nến, mỗi ngọn nến là kỷ niệm của từng năm đi vào quá khứ, vẫn c̣n đứng vững, vẫn c̣n thắp sáng những kỷ niệm, bao lần ngă rồi lại đứng lên. Những kỷ niệm ấy thắp sáng trên nền cuộc đời, nếu có thổi tắt đi bằng hơi thở của cuộc sống của hiện tại, cũng chỉ tỏ niềm mong ước, đẩy những vết bỏng nhỏ trong cuộc đời vào những ngày quên lăng. Như vậy, người ta có thể lại nghe trong đó một bài hát dễ thương của Augustin: “Khách đường mới, hát khúc tân ca, đừng hát những bản nhạc cũ, t́nh cũ làm chi”. Quên đi một quá khứ của những vết bỏng là chữa lành cho một tương lai không c̣n vết thương đau. Đó là ước mơ, đó là thành tựu kỳ diệu khi thắp nên cây nến ngày sinh nhật và thổi tắt nó bằng hơi thở sự sống siêu đẳng vượt xa bóng tối. L.m Giuse Hoàng Kim Toan |
||