TẢN MẠN TÂN HÒA

SANG - HUẾ

ÔNG hỏi tôi "thấy" Nhà-thờ mình như thế nào hả ? có lẽ thấy tôi không phải là người gốc ờ đây đã lâu năm. Một người đàn ông trạc tuổi tôi đã hỏi như vậy khi đứng vãn cảnh Hoa-viên bên hông Nhà-thờ với tôi trước khi vào dự lễ.
A ! Ông đã hỏi thì tôi trả lời, - Vì tôi là người mới về đây có vài năm thôi, nhưng cảm nhận ban đầu khi mới đặt chân bước vào khuôn viên Nhà-thờ thì không khi nào quên được! Tôi thấy thoải mái, dễ chịu, thấy thương thương, gần gũi như quen thuộc với nơi này từ lâu lắm. Tôi đã nói như thế với ông ta, người sau này chúng tôi là bạn. Nhưng tôi đã không nói thêm với ông ấy  những cảm nghiệm thiêng  liêng mà tôi thường cảm nhận mỗi khi được tham dự Thánh Lễ.  Có lẽ đối với cộng đoàn Dân Chúa ở đây là bình thưòng, nhưng với tôi mỗi lần Dự Lễ là mỗi lần được bóc đi một lớp vỏ xù xì của tâm hồn. Tôi cảm thấy thế ! Mà chèn ơi ! Tôi tội quá chừng chừng. !!!

Có những Thánh-lễ bình thường nhưng khi Linh-mục đọc lời Truỳên-phép,  nâng Bánh Thánh lên! tôi thường có cảm giác một luồng khí tươi mát thiêng liêng lưu chuỷên giữa các hàng ghế rồi lan tỏa nơi Cung thánh.....Mỗi mgày Chúa nhật trong lòng tôi  luôn âm thầm mở Hội. Tôi chuẩn bị từ trưóc ít nhất là nửa tiếng, tắm rủa, súc miệng, dánh  răng ..Trước khi vào dự Lễ tôi dành vài phút trước tượng Đúc Mẹ  trên đồi cao, thì thầm với Người ,và sau đó tôi bước kinh hành trong Hoa-viên. Chỉ với chục Kinh Kính Mừng thôi, nhưng lát nữa đây, tâm hồn tôi sẽ vô cùng thanh thản, lời Kinh tiếng hát phát xuất cửa miệng tôi như chắp cánh bay cao. Tỏi cảm động như được Chúa Thánh Thần nâng đỡ...

-Sao ? Bác nói là bức hoành điêu ấy được đúc bằng đồng à ? Bức hoành điêu diễn tả bữa Tiệc Ly của Ông De Vinci gì  ấy ! Tôi đã phải hỏi lại Lão tiên sinh, người đã từng có mặt  ở địa phương này lâu năm, trước cả khi có Nhà thờ Tân-Hòa này .- "Ôi.! Ông Cha Sơn kỹ lắm, rước cả thợ ngoài  Miền Trung vào, ăn ở tại Nhà xứ cả năm đó nha! ".  Lão tiên sinh lẩm bẩm,  "Công nhận Cha Cố cừ thật !"- nói thiệt, tôi cũng không ngờ bức Hoành điêu đó được đúc bằng đồng, cứ đơn giản nghĩ là được làm bằng xi-măng hay thạch cao gì đó! rồi được quét nhũ lên làm đồng giả cổ!  Tôi cũng không trách gì mình, vì minh mới về chưa kịp tìm hiểu.  Bức Hoành điêu ấy cao chừng 2 mét, bề ngang khoảng 7-8 mét gì đó. Nội dung bữa Tiệc Ly ấy người có đạo thì không ai không biết, kể cả các em nhỏ, người ngoại đạo cũng rất rành vì đây là một kiêt tác của một danh họa tài hoa. Sở dĩ tôi chú ý tới Bức hoành điêu ấy vì  có một lần Bức hoành điêu Tiệc Ly ấy đã làm tôi ngây ngất.  Xin Quí Ông Quí Bà đừng cười! Thưa Cộng đoàn, Chiều Chủ nhật hôm ấy.khi Linh mục đang giảng Lời của Chúa, Thì tôi lai nhìn lên Bữa Tiệc Ly. Tôi nhìn ngay Vị Tông đồ khốn khổ trong Bữa Tiệc Thánh ấy, Giu-Đa Ích-ca-ri-ốt.  Trong trí tôi lúc ấy như một cúôn phim quay chậm vậy  Đồng thời một tình cảm ấm áp dâng trào. Tôi cảm thương Ông Giu Đa, Tôi cảm ơn vì Chúa đã chọn Ông để Ông nhận chịu sự gớm ghét khinh chê của Dân Thánh Chúa. Tôi thấy Ông buồn bã ủ rũ hối hận vì việc mình sắp làm. Toàn cảnh Bữa Tiệc Ly ấy , hình ảnh của Ông rất đỗi ngậm ngùi ! Trong đoạn phim quay chậm này, Giu Đa Ich-ca-ri-ốt trước khi dự tiệc đã tìm gặp  những kẻ thuê mình. Để  thoái thác, từ chối !  Để xin trả lại số bac sẽ thắm Máu của Người Thầy Mình Yêu quí, nhưng đám chủ mưu sát thủ ấy lạnh lùng, còn đòi thêm mạng của Giu Đa nữa nếu không thực thi lời đã hứa . Bản năng sinh tồn cua Giu Đa quá mạnh che mất lương tri..  Giu Đa còn muốn sống. GiuĐa chưa muốn chết ! Khi các Môn đệ Của Chúa vô tư giơ tay lên hỏi " Thưa Thầy, Có phải là con ?" Giu Đa cũng giơ tay, và Chúa Phán "Phải, chinh là mi". Đó là lời của định mệnh!  vì nếu câu trả lời khác đi.- Giu Đa sẽ không thực hiện phi vụ này, để sau này sẽ trả lại số bạc rồi muốn ra sao thì ra.  Nhưng Lời Định mệnh ủ ấp từ ngàn xưa đã xuất! Sự bội phản hình thành,  đỉnh điểm của lương tri sôi nổi ấy là  cái chết treo ô nhục-tăm tối ! Cảm ơn người, Cảm ơn Ông đã góp phần làm rạng Danh Chúa tôi. Vì nếu không có người thì chắc chắn cũng có Vị thánh khác trong số các Môn đệ của Chúa phải làm công việc này. Thưa Quý vị, nói thì dài giòng chứ   hình ảnh thoáng qua trong nháy mắt,  sự đồng cảm xuyên suốt giữa tôi và người xuất hiện, cảm giác  ngây ngất mà tôi nói hồi nãy là đây.. khi nhìn Bức Hoành Điêu. Một thoáng rung động ngọt ngào không tả được khi nhìn được sự xấu hổ, bối rối, ăn năn của Giu Đa trong Bàn Tiệc Thánh ...

CÓ ngưòi nói  kiến trúc Nhà Thờ Tân-Hòa  giống Nhà Chùa ! Càng hay chứ sao! chỉ vài chục năm nữa thôi Tân-Hòa  của chúng tôi sẽ là tiêu điểm đấy. Bản sắc văn hóa, tâm hồn dân tộc đều từ  Đình Chùa mà ra cả, chỉ khác nhau là trong những ngôi Đình, Chùa ấy chúng ta Thờ Phượng ai ? Nói nhỏ nhỏ cho ông nghe nhé .- Tôi ở Quận I mấy chục năm, hàng tuần dự Thánh Lễ ở một nhà thờ đep nhất nhì thành phố, xây cất theo kiểu Tây phương, các cửa sổ vòm trên cao có kính màu các Thánh rất đẹp,  trên cung Thánh là một Đền thờ thu nhỏ bằng cẩm thạch đỏ có các đường viền mạ vàng thật trông rất đep, rất hài hòa, trang nghiêm và lộng lẫy, Tôi dự Lễ ở Nhà thờ ấy hơn hai mươi năm, nhưng vẫn  không thấy bồi hồi, gần gũi như tại nơi này, vì bởi nét vững chãi, thô mộc, nhưng  thực ra lai vô cùng tinh tế, gần gũi thiên nhiên, đậm đà bản sắc, nếu ông không thích như thế thì liệu ông có chấp nhận Chúa Hài Đồng nằm trong máng cỏ là một Em Bé da đen của Cộng Đồng Dân Chúa là người gốc Phi ? Hay gần đây nhất  hình ảnh Gia Đình Thánh Gia với Ông Thánh Giu Se  đuọc Việt hóa không râu ? Ông ạ ! tôi chỉ xin mạo muội nói nên cảm nghĩ của tôi thôi.

Ấy da ! cái này Ông nói tôi thấy quá đúng,  lich sử hình thành Giao Xứ và Nhà Thờ Tân Hòa này nếu không ghi chép cẩn thận thì uổng lắm, sắp có lễ kỷ niệm 50 năm Giáo Xứ Tân Hòa,  50 năm nữa bảo đảm với ông sẽ trở thành huyền thọai ! rồi ông nghiệm mà xem ! -- Chứ sao ? nếu không có Hùng lực-Trí lực-Dũng lực thì làm sao mà có, và rồi nói theo kiểu bây giờ là phải có Tâm và có cả cái Tầm nữa.  Đấy ông thấy Phong Thủy hữu tình chưa ? Ông xem hầm chứa xe đó thì biết, nhà xứ dùng tiền ủng hộ của các chủ xe để duy tu Nhà thờ và tổ chức các các lớp Giáo lý cho con em Giáo xứ, không phải quyên góp trong các Giáo họ, quá hay ! quá hay. DẠ! Bác nói đúng, nếu mình cảm thấy được Chúa ưu ái ban cho nhiều Phúc-Lộc và muốn dâng cúng làm đẹp thêm cho Nhà thờ cùa Giáo xứ thì nên cứ dâng cúng hiện kim, vì bởi minh có Tâm mà lại thiếu Tầm cứ tùy tiện mua đồ dâng hiến, rồi đòi đặt để nơi này nơi kia trong Nhà thờ thì thật la lỗ mãng ! Nhà thờ của mình như vậy đó, đơn giản nhưng bố cục phải rất hài hòa, cho nên tôi cũng vô tình mà nói thôi. Ví như có ai đó có lòng mà không được như ý thì cũng đừng lấy đó làm điều.

Thỉnh thoảng tôi và Lão tiên sinh trao đổi, tôi như bạn vong niên  của ông, nói về Giáo xứ Tân Hòa thì mắt ông sáng lên, nói cả ngày không biết mệt. Nhưng tản mạn đến đây chắc cũng làm cho các bạn phải mệt rồi, Thôi nhé- hẹn lần sau ...  

Sang – Huế 1951