Lễ Thánh Tổ của Giáo Họ tôi !

năm đó . . . nhớ măi . . . .

 Nguyễn hữu Đắc

                                                                                         Thập niên 70

 
 

 

                                                                                    

        

Giáo xứ Tân Hoà vào những năm đầu chưa có ranh giới nhất định, những gia đ́nh sóng gần giáo xứ nào th́ thường coi như ḿnh thuôc về giáo xứ ấy, chẳng hạn như những gia đ́nh công giáo ở cạnh đường rầy xe lửa ráp phía xứ Bùi Phát th́ hầu như đi lễ nhà thờ Bùi Phát nên coi như ḿnh thuộc giáo dân xứ Bùi Phát. Những giáo dân sống bên khu ngói đỏ phía Ḷ sát sinh (ḷ heo) đường Huỳnh quang Tiên (nay làĐặng văn Ngữ) lúc đó khi chưa có nhà thờ Đaminh th́ trong âm thầm coi như ḿnh thuộc về giáo xứ Tân Hoà, nhưng khi có giáo xứ Đaminh th́ lại coi ḿnh thuộc về giáo xứ Đaminh v…v… Cha xứ Giuse Đỗ trọng Kim đă tạm chia xứ Tân Hoà làm 5 họ và ngài chọn Thánh Phanxicô xavie làm bổn mạng cho những gia đ́nh nằm trong khu vực từ sát đường rầy xe lửa rồi hẻm 6 (hẻm 163) hẻm 7 (hẻm) hẻm 8 (hẻm 489, 491) mặt đường Nguyễn huỳnh Đức (tức Huỳnh văn Bánh) . . .  tại  mấy hẻm này rất ít người công giáo ngài muốn dùng giáo dân sống tại vùng này sẽ noi gương Thánh Tổ của ḿnh để làm việc truyền giáo.

          Nói đến vị thánh này th́ hầu như  người  công giáo Việt  Nam nào cũng đều biết rơ ngài là vị truyền giáo số một của giáo hội  rồi. Một vị thánh chẳng quan tâm ǵ đến giầu sang phú quư, danh vọng nằm sẵn trong tay . . . thế mà lại chấp nhận mọi bất trắc hiểm nguy xuống thuyền sang phương Đông truyền đạo Chúa, suưt nữa th́ Việt Nam được ngài đặt chân ! Gương sáng chói lọi, hy sinh khỏi chê, gian khổ coi thường . . . chỉ v́ mục đích đem Tin Mừng đi reo văi cho dân da vàng chúng ta. Như vậy là phải có sức mạnh khôn lường rồi c̣n ǵ ? Gương sáng như thế, hy sinh như vậy, nguy hiểm là thứ yếu . . . chả thế mà Giáo Hội Việt Nam đă tôn vinh  ngài là “Sư Phụ” các xứ truyền giáo !

          Cha Giuse Đỗ trọng Kim cũng muốn những giáo dân sống trong khu vực mà đă có lần ngài gọi đùa là “Họ sôi đỗ”  để nhắc nhở mọi người rằng vùng này người theo đạo công giáo ít lắm đấy nên Giáo Họ phải noi gương thánh Tổ  truyền giáo cho hăng hơn b́nh thường là thế. Có nhiều người sẽ thầm nghĩ : “ Giáo dân mà làm việc truyền giáo sao ?” và chắc có người sẽ trả lời ngay là “hổng chịu đâu” ! v́ c̣n biết bao nhiêu phải vấn đề phải lo, từ nhà cửa, con cái, điện nước, cơm áo gạo tiền cho gia d́nh, lúc nào cũng lo lo lắng lắng, tối tăm mặt mũi thế này mà “truyền giáo” cái nỗi ǵ ? Đèn nhà ai nhà ấy rạng chứ cha ơi ! Chắc cũng không khỏi có những tiếng than thở như vậy lắm chứ ! Đúng ra th́ những tiếng than thở như vậy cũng không  mấy sai v́ ai ai cũng bận rộn đến mưu sinh, dầu tắt mặt tối, làm ǵ c̣n th́ giờ rảnh mà đi t́m người trở về với Chúa được ? nhưng nói đúng ra th́ ư của các vị chủ chăn th́ việc truyền giáo không nhất thiết là phải như vậy mà có muôn vàn cách, mà cha xứ gợi ư thế thôi, thí dụ :

 

·     mọi người đă theo đạo th́ phải giữ đạo cho trọn 10 điều răn Đức Chúa Trời . . . th́ quá tuyệt rồi nhưng c̣n phải sống đạo mới là điều đáng nói 

·     sống đạo phải chăng trong gia đ́nh luôn luôn hoà thuận thương yêu nhau, con cái biết vâng lời, ngoan ngoăn, chăm học, lễ phép với mọi người, biết  kính trên nhường dưới . . .

·     gia đ́nh phải có tinh thần lối xóm, bằng nụ cười, lời thăm hỏi, giúp đỡ nhau khi có thể, tránh những va chạm không đáng, từ lời ăn tiếng nói, tiếng ồn, cái  chổi, cọng rác . . . đều là những kẻ thù rất tinh vi  luôn luôn t́m cách chia rẽ t́nh làng nghĩa xóm nên phải rất thận trọng .

·     trong gia đ́nh tránh to tiếng căi vă văng tục, chửi thề, đánh lộn  say xỉn . . . v́ tất cả những điều xấu này sẽ làm hạ giá nhân phẩm và bà con lới  xóm dễ bị  chê bai  phê phán ! . . .

 

          Nói chung là tất cả những ǵ xét là “không nên” th́ tránh, những ǵ tốt đẹp th́ nên duy tŕ thể hiện bằng gương sáng . . . bấy nhiêu điều thôi cũng đă đủ cho công việc truyền giáo và làm hài ḷng vị Thánh Tổ  lắm rồi.

Từ ngày giáo họ chúng tôi có vị Thánh Tổ vào giữa thập niên 60, nghĩa là sau khi Cha xứ Giuse Đỗ trọng Kim xây xong nhà thờ th́ sinh hoạt của giáo xứ mới năng động hơn, v́ thế tôi  muốn ghi lại đây những vị  đă có mặt ngày từ những ngày đầu để các thế hệ kế thừa nếu có dịp đọc được những ḍng chữ này th́ sẽ biết được cha ông ḿnh cũng đă có mặt tại xứ đạo Tân Hoà thân yêu này từ năm lập thành giáo xứ 1960 và hiện nay rất nhiều vị đang gửi tại đất thánh Lazarô như sau :        

 

-         Gia đ́nh Ông Bà Phách (cựu trùm họ, qua đời năm 2005)

-         Gia đ́nh Ông Bà Thà (Ông Bà đă qua đời)

-         Gia đ́nh ông Bà Tảo (định cư tại Huê kỳ)

-         Gia đ́nh ông Bà Bật (dịnh cư tại Huê Kỳ)

-         Gia đ́nh Ông Bà Sinh (ông đă qua đời, Bà ở Tân Hoà)

-         Gia đ́nh Ông Bà Trường (dịnh cư Huê Kỳ)

-         Gia đ́nh Ông Bà Thuỳ ( Ông Bà đă qua đời)

-         Gia đ́nh Ông Bà Đạt (Ông Bà đă qua đời)

-         Gia đ́nh Ông Bà Dư (Ông Bà đă qua đời)

-         Gia đ́nh Ông Bà Đạo (Ông Bà đă qua đời)

-         Gia đ́nh Ông Bà Mạc (Bà đă qua đời Ông đă đổi  đi xứ Vườn Xoài)

-         Gia đ́nh Ông Bà Cử (ông định cư Huê Kỳ – Bà đă qua đời)

-         Gia đ́nh Ông Bà Bằng (ông đă qua dời – Bà đổi lên xứ Xây Dựng)

-         Gia đ́nh Ông Bà Mẫn (đổi đi giáo xứ  khác)

-         Gia d́nh Bà Trọng (định cư nước ngoài)

-         Gia đ́nh Ông Bà Nhạ (Bà qua đời tại Tân Hoà – cựu Trùm Ho, ông định cư Huê kỳ và đă qua đời, gửi xác tại đất thánh Lazarô)

-         Gia d́nh Ông Bà Ngân (định cư tại Huê kỳ)

-         Gia đ́nh Ông Bà Hướng (Ông qua đời tại Tân Hoà, Bà định cư tại Úc)

-         Gia đ́nh Ông Bà Đắc (hiện đang có mặt tại Tân Hoà)

-         Gia đ́nh Ông Bà Hiển (hiện định cư tại California)

-         Gia đ́nh Ông Bà Cung (định cư tại Úc, Ông là cựu Trùm Họ)

-         Gia đ́nh Ông Bà Khang (hiện ở Tân Hoà)

-         Gia đ́nh Ông Bà Yên (Trùm cũ, định cư tại Huê Kỳ)

-         Gia đ́nh Ông Bà Yên (đang có mặt tại Tân Hoà)

-         Gia đ́nh Ông Bà Lạc (Bà hiện ở Tân Hoà, ông mới qua đời)

-         Gia d́nh Bà Cụ Sơn (Cụ đă qua đời, con gái chuyển đi xứ Tân Dân)

-         Gia d́nh Ông Bà Túc (định cư tại Huê kỳ) . . . .

 

 Khi ngài đă thực hiện xong việc xây nhà thờ lần đầu tiên vào năm 1966, ngài đă lập các giáo họ và đặt ông Phách làm trùm đầu tiên cho giáo họ Phanxi cô xavie. Khi được nhận nhiệm vụ làm trùm ông đă liên lạc với tất cả các gia đ́nh trong giáo họ rồi giới thiệu cho những người trong họ biết nhau, làm quen với nhau, thăm viếng nhau . . . v́ thế những người trong họ hầu như thuộc ḷng chỗ ở của nhau nên mỗi khi có việc ǵ  cần thông tin th́ ai ai cũng có thể làm được. Thường th́ cha chỉ định nhiệm kỳ của ông trùm là có thời gian, khi cha cần thay thế th́ cha thường hỏi ư kiến những người trong họ rồi ngài mới quyết định. Sau thời gian giữ chức Trùm của ông Phách và các ông Hướng, ông Thuỳ, ông Yên, ông Cung, ông Nhạ . . . các ông vẫn giữ được phong tục ở miền Bắc nên không khí trong họ luôn luôn vui vẻ, đoàn kết  và giữ những thói quen như

 

o       khi trong họ có người đau yếu th́ rủ nhau đi thăm viếng rất đông

o       Khi gia đ́nh nào có tang chế th́ ông trùm báo ngay cho mọi người trong họ biết chương tŕnh để cùng tham dự.

o       Nghi thức tẩm liệm cũng có nhiều người trong giáo họ có mặt

o       Thánh lễ tại gia vào buổi chiều trước ngay dưa xác cũng rất đông người tham dự

o       Trước giờ tiễn đưa linh cửu ra nhà thờ bà con cũng có mặt rất sớm để  rước xác ra nhà thờ.

o       Tham dự thánh lễ an táng một cách sốt sắng

o       Tiễn dưa người qúa cố ra đến tận nghĩa địa . . .

o       Sau lễ đêm Giáng Sinh là hay thăm viếng nhà nhau uống chén trà, thưởng thức hương vị của chiếc bánh Noel

o       Ngày Tết là đi đến nhà nhau chúc tuổi . . . mừng xuân . . .

 

Những kỷ niệm khó quên của các ông trùm hồi nào như thánh giá nến cao là có ông Trùm Nhạ, ông Trùm phách, chống chiêng là ông Đạo, ông Thuỳ phụ trách, nay th́ bốn ông đều đă về với  Chúa cả rồi.

Họ Phanxicô xavie thời ấy vẫn có thói quen là sau khi có một người trong giáo họ qua đời th́ bà con sẽ đọc kinh tại nhà hiếu 3 tối liền để cầu nguyện cho linh hồn người quá cố.

Hàng năm trước ngày lễ Thánh Tổ là ngày 3 tháng 12 là các ông trong họ rỉ tai nhau đến nhà thờ để lập bàn thờ kính thánh quan thày, ông th́ ḱm, búa, cưa . . . nhiều khi đến nơi mới bắt đầu góp ư lên chương tŕnh, phần nhiều là vào kho của nhà xứ để mượn những thứ ǵ có thể dùng được rồi cưa cắt, mỗi ông một việc, nhiều ông th́ cũng có mặt như là để tăng phần long trọng cho việc lập bàn thờ cho vị Thánh Tổ thế thôi, nhưng phải công nhận là giáo họ có một tinh thần đoàn kết hết ư ! Rồi cũng chỉ buổi sáng là tượng Thánh đă hiện diện trên toà cao, các chậu cảnh trong nhà xứ được khiêng ra làm tăng vẻ trang trọng cho chiếc toà, có điều là tượng Thánh phải đi mượn và  chỉ cao có khoảng 60 phân.

 Sau này vào khoảng đầu thập kỷ 70 sau khi cha cố Giuse Đỗ trọng Kim qua đời vào ngày 4 tháng 11 năm 1973, cha Đaminh Bùi minh Sơn đang là cha phó xứ, gia đ́nh ông bà Hướng đă dâng cho họ một tượng Thánh cao trên một thước, trong dịp có tượng mới bàn thờ được trang hoàng một cách long trọng hơn mọi lần, các ông đă gợi ư tổ chức mở tiệc mừng thánh bổn mạng, gọi là ngày “xum họp Giáo Họ” với mục dích để tất cả những người trong Giáo Họ nhận biết nhau, v́ b́nh thường th́ chỉ mấy ông mấy hay qua lại với nhau nên những người trong giáo họ khó nhận biết nhau, con cháu của vị thánh hầu như bị lăng quên ! Thế là buổi họp được thành h́nh, nhiều ư kiến được đóng góp, cuối cùng đă nhất trí tổ chức tiệc mặn, việc đóng góp th́ do ban tổ chức tính toán và thăm ḍ ư kiến bà con, kết quả được rất nhiều ư kiến ủng hộ và tham gia. Sau đó các ông đă vào xin phép cha phó, vào thời kỳ đó th́ cha Đaminh Bùi Minh Sơn đă nhận chức cha phó xứ Tân Hoà, ngài đă chấp thuận cho mượn công viên nhà xứ để mở tiệc, cỗ bàn được lên kế hoạch, việc bếp núc th́  nhờ các bà các cô, bàn ghế bát đĩa th́ nhờ các bạn trẻ tiếp sức . . .

Tôi nhớ thánh lễ bổn mạng ở thời kỳ đó là vào lúc ban mai thế mà có rất đông người đi dự lễ nhất là giới trẻ, các ông th́ sơ mi cà vạt, kể cả bộ đồ lớn  các bà các cô th́ áo dài đủ mầu sắc, đẹp như ngày tết. Trước thánh lễ là xếp hàng đôi từ cuối nhà thờ tiến lên phía cung thánh rồi chia đầy ra hai hàng ghế, rất trật tự và đẹp mắt.

Tôi nhớ rất kỹ lần ấy cha Đaminh Bùi minh Sơn chủ tế thánh lễ bổn mạng cho giáo họ chúng tôi, ngoài việc giảng lời Chúa và cuộc đời của Thánh Tổ giáo họ chúng tôi . . . ngài  đă nói đến tinh thần đoàn kết của những người trong giáo họ chúng tôi trong mọi việc, cụ thể như hàng năm kéo nhau đến dựng toà để  Thánh Tổ ngự, tay làm miệng nói vui như tết  ấy . . . Thời kỳ đó là chưa có thói quen dâng của lễ, nhưng bà con tham dự thánh lễ th́ hầu hết rước lễ, long trọng, trang nghiêm sốt sáng vô cùng !

Sau thánh lễ bà con c̣n kéo nhau vào tạ cha nữa làm cho khung cảnh nhà xứ trở nên tưng bừng náo nhiệt ít thấy xẩy ra. Cha Đaminh Bùi minh Sơn c̣n ở độ tuổi trẻ trung vui tính ngài có bao nhiêu bánh kẹo dự trữ đều mang ra hết để chiêu đăi bà con giáo họ, khung cảnh thật vô cùng vui  và vô cùng ấm cúng.

Chỉ vài giờ sau khung cảnh nhà xứ bắt dầu tưng bừng nhộn nhịp, các bạn trẻ th́ khiêng bàn kê ghế, các bà các cô th́ xoong chảo bát đĩa, rổ giá dao thớt  thịt thà cá mắm  lần lượt đi vào phía nhà ngang của nhà xứ nằm đó chờ đợi đầu bếp (chính căn nhà này Cha Đaminh Bùi minh Sơn đă nhờ ông Năm Luỹ, người miền Tây học chưa hết tiểu học, để di chuyển nhà căn nhà 2 tầng này bằng những con đội con lăn  di chuyển qua khuôn viên nhà xứ, băng qua cái hồ nước hiện giờ và nằm vào trị trí hiện tại ), nhờ có dịp này mà trai tài gái sắc con cháu của giáo họ mới nh́n ra nhau, té ra . . . rồi té ra đă gặp nhau nhiều lần, thế mà ! rồi lại thế mà ! chẳng hề biết nhau biết ḿnh  là người của cùng Giáo Họ, thế là tiếng cười lại vang lên oà lên làm khung cảnh trầm lặng của nhà xứ từ trước đến nay là “yên lặng và yên lặng” hôm nay mới một lần được phép mở tiệc nên con cháu Thánh Tổ cứ tỉnh bơ làm tới, dầu biết cha xứ cũng . . .  lắm đấy nhưng mấy bạn trẻ chẳng biết chừng nào mới có được lần thứ hai như thế này ? ! nên cứ thừa thắng xông lên cứ vui như tết  cái đă ! Mấy bạn trẻ vừa ổn định bàn ghế, khăn bàn đỏ chói trải khắp làm rực sáng cả khu vườn dưới những bóng dừa xanh mà từ lâu lắm rồi, từ ngày Cha cố Giuse Đỗ trọng Kim tiếp tay với ông “Chính Chùa” đào hố đặt những cây dừa để ngày nay mới có dịp hưởng chút cây cao bóng mát của những cây dừa xanh và cũng là dịp để nhắc cho những người đến sau ghi công người cha già khả kính mà cả cuộc đời linh mục của ḿnh đă gói trọn cho xứ đạo của Tân Hoà.

Nhà bếp dă chiến cũng đang vang lên những tiếng dao thớt cộng thêm tiếng cười  cười nói nói  của mấy bà mấy cô, vui đáo để, vui hết ư chỉ thua cái chợ nhỏ kiến thiết thời ấy một chút đỉnh ! các bà các cô đang cùng nhau thi thố tài “nữ công gia chánh” của ḿnh để trước hết là biểu diễn cho cha xứ cũng như gia đ́nh họ Phanxicô xavie biết cái tài làm bếp của ḿnh cũng là “number one” chứ cũng chẳng chịu thua ai, thế mà đă từ thuở đời đời đến giờ các bà các cô vẫn cứ chỉ một ḿnh âm thầm một bếp phục vụ cho gia đ́nh . . . th́nh ĺnh cha phó xứ Đaminh Bùi minh Sơn xuất hiện, tiếng cười như làm vỡ làng phá xóm, tiếng “chào cha ạ !” cứ chồng lên nhau như những chiếc micro không dây được cài sẵn, làm cha xứ phải ngỡ ngàng v́ là lần đầu tiên ngài  nhận  được nhiều tiếng chào tươi vui và hồn nhiên như vậy ! Sau khi quan sát những món ăn sắp tới của các nữ gia chánh bất đắc dĩ, ngài phải thốt lên một câu “chắc là ngon lắm đây” ! Sau những phút thăm hỏi những người đẹp của Giáo Họ Phanxicô xavie ngài trở ra công viên nhà xứ th́ trong lúc đó các ông các bà trong họ cũng đang tiếp  nối nhau đến dự tiệc. V́  là lần đầu tiên cha được tiếp xúc với nhiều người trong họ, cha con c̣n ngỡ ngàng v́ chưa có dịp nào cha con được gặp nhau như thế này  ? do đó dịp tổ chức tiệc Thánh Tổ này sẽ là dịp để cha và giáo họ biết rơ nhau hơn !

V́ là tiệc chung của Giáo Họ nên mọi người đều coi ḿnh như  gia chủ  tự động tiếp tay ngay để mọi việc được mau ổn định. Chẳng c̣n mấy chốc đồng hồ đă điểm 11 giờ 00 giờ  sắp đến giờ vào tiệc, từ phía nhà ngang tạm gọi là nhà bếp dă chiến đă bốc mùi thơm của hành của tỏi, lan toả khắp cả công viên làm tức mũi mọi người . . . Các vị khách mời cũng như bà con Giáo Họ tham dự đă đến đông đủ ngồi chật cả các bàn tiệc. Cha Đaminh Bùi minh Sơn được các ông trong ban chấp hành vào pḥng đón cha ra, bánh pháo dài một thước được treo trên cây dừa bốc khói nổ vang  khi vừa thấy ngài  xuất hiện, ngài trong khuôn mặt hồn nhiên tươi trẻ giơ tay vẫy chào bà con cho đến khi tiếng pháo “đùng” kết thúc, cha đi tới đâu những tiếng vỗ tay lại vang lên đến đó, thời kỳ đó cha đang ở tuổi tứ thập nên c̣n rất trẻ, tiếng nói sang sảng, cha  nói lên là được bà con lắng nghe và muốn nghe ngài nói hoài nói măi . . .

Sau những lời giới thiệu mộc mạc của ông Trùm Nguyễn anh Cung, cha  ban phép lành cho của ăn,  ly cốc cụm nhau côm cốp rồi bắt đầu vào tiệc. Không khí bữa tiệc có phần nhộn nhịp sau khi ngài thưởng thức vài món ăn đầu để đánh giá tài nấu nường của các bà các cô con cháu Vị Thánh, rồi ngài ly bia trong tay đi đến từng bàn tiệc để chúc mừng và nhận diện mỗi người, ngài  đi đến bàn nào th́ tiếng vỗ tay từ đó nổ vang để “oel-khơm”  ngài, quả là t́nh cha con thắm thiết có một không hai vào những thập niên đầu của giáo xứ Tân Hoà. Bữa tiệc quả là ngon miệng v́ các vị nữ gia chánh đă chọn  những món ăn vừa ư, hợp gu mọi người nên bữa tiệc hầu như không chịu chấm dứt . . . 

Để tuyên dương những nhân vật đă tiếp tay làm nên ngày lễ Thánh Tổ của Giáo Họ được tưng bừng, thánh thiện tràn đầy hồng ân, no say hết ư, các ông trong ban chấp hành đă mời Cha Phó hiện diện để các ông thay mặt Giáo Họ dâng lời tạ ơn ngài và tất cả mọi người trong Giáo Họ đă bằng mọi hoàn cảnh tiếp tay tổ chức ngày lễ mừng Thánh Tổ của Họ Phanxicô năm nay được vô cùng tốt đẹp. Cha  cũng cầu mong Giáo Họ Phanxicô Xavie được được duy tŕ măi măi tinh thần “xum họp Giáo Họ” này ít nhất một năm một lần để Giáo Họ luôn được thăng tiến trong mọi mặt nhất là tinh thần  đoàn kết trong Giáo Họ và luôn noi gương Vị Thánh Tổ trong công việc tông đồ rao giảng lời Chúa trong bất cứ hoàn cảnh nào,

Bữa tiệc mừng Thánh Tổ Giáo Họ đă chấm dứt vào lúc 13 giờ.

 

                                                     &

 

Hôm nay viết lại những kỷ niệm nay th́ thời gian cũng đă qua đi 36 năm rồi. 36 năm qua đă biết bao biến cố trải qua trong Giáo Họ Phanxicô xavie, mỗi năm là một biến cố, có người đă đi xa, xa măi bên kia trái đất, cũng có nhiều người vẫn c̣n ở lại với Giáo Họ cho đến ngày cuối đời và hiện đang gửi xác nơi Đất Thánh Lazarô. Nh́n lại danh sách những năm đầu thành lập Giáo Họ th́ hiện nay chỉ  c̣n một vài vị  đang hiện diện nhưng đều già yếu bệnh hoạn . . . Ông Trùm Cung hiện đang sống tại Adelaide Úc đại Lợi, sau khi mổ tim, giờ đây ông sống cũng như chết, mỗi lần nghe được tin ǵ về Giáo Xứ Tân Hoà Giáo Họ Phanxicô xavie th́ chỉ để hai ḍng lệ tuôn rơi ! Đặc biệt hơn cả là có Ông Trùm Nhạ v́ liên đới với chế độ cũ Việt Nam Cộng Hoà, ông đă đi định cư tại Huê Kỳ một thời gian dài và đă trở về thăm gia đ́nh và Giáo Xứ Giáo Họ đôi lần, nhưng lần cuối cùng ông về bằng chiếc quan tài v́ ước mong của ông là được gửi xác nơi Đất Thánh Lazarô  và ông đă được toại  nguyện.

Tuy nhiên, mặc dầu các vị của Giáo Họ đă quá văng trước chúng ta, nhưng những thế hệ kế thừa của các ngài có thể vẫn c̣n là thành viên của Giáo Họ của Giáo Xứ sẽ biết được là cha ông chúng ta đă v́ thời cuộc bỏ lại nơi chôn rau cắt rốn tại một Xứ Đạo nào đó tại miền Bắc, đă lưu lạc nhiều nơi tại miền Nam nhưng nay đă về nơi này là Giáo Xứ Tân Hoà, Giáo Họ Phaxicô xavie để chọn làm nơi dừng chân cuối cùng. Chúng ta sẽ cùng nhau tiếp tay với Giáo Xứ Giáo Họ để mở rộng nước Chúa trong mọi lănh vực giống như những ǵ mà cha ông chúng ta đă làm trước chúng ta và đang chờ chúng ta tiếp nối . . . .